Zo kan Bessent Iran raken: vier knoppen, vier risico's

In dit artikel:

De Verenigde Staten onderzoeken nieuwe manieren om Iran economisch verder te isoleren, ondanks de duizenden bestaande sancties en een Amerikaanse zeeblokkade. Volgens minister van Financiën Scott Bessent kan Washington vooral de Iraanse oliehandel en financiële infrastructuur harder aanpakken.

China is daarbij het belangrijkste doelwit én de grootste inkomstenbron van Iran: het koopt meer dan 90 procent van de Iraanse olie-export. De VS hebben al kleinere Chinese raffinaderijen en handelsbedrijven gesanctioneerd, maar grote Chinese banken die betalingen faciliteren grotendeels ongemoeid gelaten. Sancties tegen die banken zouden de verkoop van Iraanse olie sterk kunnen bemoeilijken, maar kunnen de spanningen tussen Washington en Beijing vergroten. Ook dreigt een lager wereldwijd olieaanbod de olieprijs en de inflatie verder op te drijven, met gevolgen voor de Amerikaanse economie.

Daarnaast kan Washington financiële tussenpersonen aanpakken die Iraanse olie-inkomsten, vaak betaald in Chinese yuan, omzetten naar andere valuta. Verschillende Iraanse wisselkantoren zijn al gesanctioneerd. Iran beschikt echter over alternatieve routes, andere valuta en digitale activa, waardoor volledige afsluiting moeilijk blijft.

Een zwaardere optie is het opleggen van secundaire sancties aan buitenlandse bedrijven en banken die met Iran handelen. Die zouden moeten kiezen tussen Iran en toegang tot het Amerikaanse financiële systeem. President Donald Trump heeft ook gedreigd met importheffingen van 25 procent voor landen die zaken blijven doen met Teheran, maar dat voorstel nog niet uitgevoerd. Verder kan Washington proberen bevroren Iraanse staatsbezittingen in beslag te nemen, al is daarvoor vaak medewerking van andere landen nodig en zijn er juridische bezwaren.

Ten slotte kan de VS de Iraanse ‘schaduwvloot’ verder aanpakken door niet alleen tankers, maar ook terminals, transportbedrijven en andere betrokken partijen te sanctioneren. De zwaarste maatregelen kunnen Iran raken, maar brengen tegelijk risico’s mee voor China, Amerikaanse bondgenoten, de wereldwijde oliemarkt en de Amerikaanse inflatie.