Werken met AI kan je brein 'frituren', zeggen onderzoekers

In dit artikel:

Onderzoekers van Boston Consulting Group en de University of California omschrijven in een recent in Harvard Business Review gepubliceerde studie een nieuw probleem: ‘AI-breinfrituur’ — mentale uitputting door intensief gebruik van AI op het werk. Uit een enquête onder bijna 1.500 voltijdwerkenden in de VS meldt 14% klachten als een mistig hoofd, concentratieverlies en trager beslissen na veelvuldig werken met AI-tools zoals chatbots en automatische code‑generators.

In plaats van de beloofde tijdsbesparing ervaren veel werknemers juist extra druk: constant schakelen tussen verschillende systemen, resultaten moeten controleren en aanpassen, en het jongleren met meerdere AI-tools vergroot de cognitieve belasting. Dat effect wordt versterkt wanneer bedrijven gebruik van AI actief stimuleren of als prestatie-eis — een praktijk die onder meer naar voren kwam bij Coinbase, waar engineers onder druk kwamen te staan om AI te gebruiken.

De gevolgen zijn concreet en kostbaar: werknemers met AI-breinfrituur hebben ongeveer 33% meer beslissingsmoeheid, maken bijna 40% meer grote fouten en overwegen 40% vaker hun baan te verlaten. Voor grote organisaties kan dit financieel snel oplopen tot miljoenen per jaar. Tegelijk wijst de studie erop dat AI ook positief kan werken: wie AI inzet om routinetaken te automatiseren rapporteert circa 15% minder burn-outklachten.

De onderzoekers adviseren bedrijven zorgvuldig na te denken over hoe ze AI inzetten: helder communiceren waarvoor de technologie bedoeld is, taken en verwachtingen herontwerpen, en voorkomen dat gebruikscijfers het doel op zich worden. Zonder zulke randvoorwaarden kan AI de arbeidsmarkt weliswaar efficiënter maken, maar ook leiden tot slechter werk, hogere foutenlast en verminderde werknemerstevredenheid — een risico dat recente ontwikkelingen zoals massale vervangingen bij sommige bedrijven extra urgent maken.