Water is te goedkoop en schaars, Goldman Sachs ziet een uitweg in tokenisatie

In dit artikel:

Goldman Sachs ziet getokeniseerde waterrechten als een mogelijke oplossing voor de gebrekkige watermarkt. Volgens een rapport van het Goldman Sachs Global Institute van 14 mei moet wereldwijd tot 2040 ongeveer 11,4 biljoen euro in waterinfrastructuur worden geïnvesteerd. Dat is 6,5 biljoen euro meer dan nu, terwijl projecten duur zijn en zich vaak pas na tientallen jaren terugverdienen.

Een belangrijk probleem is dat water nauwelijks een realistische prijs heeft. In het waterschaarse Midden-Oosten en Noord-Afrika liggen tarieven volgens Goldman Sachs vaak rond 35 procent van de werkelijke kosten. Tegelijk neemt de vraag toe, onder meer door datacenters. Ook lekkende leidingen veroorzaken grote verliezen: in Mexico-Stad gaat soms 35 procent van het water verloren en Jordanië verliest bijna de helft van zijn voorraad door lekkage, diefstal en verspilling. Wereldwijd hebben 2,1 miljard mensen geen veilig drinkwater.

Bij tokenisatie worden niet de waterdruppels zelf verhandeld, maar rechten om een bepaalde hoeveelheid water uit bijvoorbeeld een rivier of grondwaterlaag te halen. Zo’n recht wordt als digitaal bezit op een blockchain vastgelegd en kan via slimme meters aan werkelijk verbruik worden gekoppeld. Een boer die door zuinigere irrigatie water overhoudt, zou dat overschot daardoor sneller en in kleinere hoeveelheden kunnen verkopen. Volgens Goldman Sachs kunnen zulke verhandelbare rechten ook als onderpand dienen voor leningen aan bedrijven die water besparen, zuiveren of hergebruiken.

Het concept kent risico’s. De ervaringen met getokeniseerde CO2-certificaten laten zien dat blockchain de kwaliteit van een onderliggend bewijs niet verbetert. Ook in Californië, waar sinds 2020 termijncontracten op water bestaan, blijft de handel beperkt. Die contracten worden bovendien financieel afgerekend en geven geen recht op daadwerkelijke levering.

Een watertoken zou juist aan een gecontroleerde fysieke watervoorraad gekoppeld moeten zijn en dubbele verkoop moeten voorkomen. Toch lost tokenisatie het gebrek aan kopers, verkopers en betrouwbare prijzen niet automatisch op. VN-rapporteur Pedro Arrojo-Agudo waarschuwde bovendien dat speculanten kunnen profiteren van schaarste, omdat water een publiek goed is.

De Verenigde Arabische Emiraten experimenteren volgens Goldman Sachs met dit model. De grondstoffenbeurs DMCC tekende op 17 juni 2025 een intentieverklaring met AQUA-INDEX om drinkwater uit reservoirs aan digitale eenheden te koppelen, maar een daadwerkelijke handelsdatum is nog niet bekend. Als het project slaagt, kan voor het eerst een prijs ontstaan voor waterrechten met een fysieke voorraad erachter; voorlopig blijft dat onzeker.