VS stelt Oekraïne opvallende deal voor: Donbas in ruil voor NAVO-lidmaatschap

In dit artikel:

De Verenigde Staten hebben Oekraïne volgens president Volodymyr Zelensky gevraagd of het bereid is de Donbas aan Rusland af te staan in ruil voor NAVO-lidmaatschap. Het zou de eerste keer zijn dat Washington deze territoriale ruil tijdens de onderhandelingen expliciet bespreekt. De Donbas omvat de provincies Donetsk en Loehansk, waarvan Rusland grote delen bezet houdt en volledige terugtrekking van Oekraïne eist.

Zelensky benadrukt dat er nog geen akkoord ligt en dat Oekraïne alleen over gebiedsconcessies wil praten onder zeer strikte voorwaarden. Die zouden onder meer bestaan uit concrete veiligheidsgaranties van de NAVO en de Europese Unie, een groot en goedbewapend Oekraïens leger en langdurige financiële steun. Ook wil Kyiv vooraf duidelijkheid over de financiering van de wederopbouw. Als zulke garanties er komen, wil Zelensky de Oekraïense bevolking over een mogelijk akkoord laten stemmen; hij zegt niet zelfstandig grondgebied te kunnen afstaan.

De kwestie kwam aan de orde na een nieuwe onderhandelingsronde in Abu Dhabi, waar Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner met Oekraïense en Russische vertegenwoordigers spraken. De gesprekken leverden beperkte vooruitgang op, waaronder overeenstemming over een grote gevangenenruil. Over de bezette gebieden blijven de partijen echter ver uit elkaar. Rusland zou wel hebben ingestemd met deelname van Europese vertegenwoordigers aan toekomstige gesprekken; de EU moet nog bepalen wie haar vertegenwoordigt.

De regering van president Donald Trump probeert een doorbraak te forceren, maar Rusland houdt vast aan zijn territoriale eisen en Oekraïne vreest nieuwe aanvallen zonder harde garanties. Tegelijk ervaart Kyiv druk vanuit Washington om Rusland tegemoet te komen. Ook is er onenigheid over Starshield, het militaire satellietsysteem van SpaceX. Oekraïne zegt dat beperkte verbindingen de bestrijding van Russische drones en raketten bemoeilijken, terwijl SpaceX ontkent dat dit om politieke redenen gebeurt. Of Rusland Oekraïens NAVO-lidmaatschap ooit zal accepteren, blijft een belangrijk struikelblok.