VS-Iran gesprekken van start terwijl Vance arriveert in Zwitserland

In dit artikel:

De Verenigde Staten en Iran zijn in Zwitserland begonnen aan belangrijke onderhandelingen over een permanent staakt-het-vuren en het Iraanse nucleaire programma, te midden van opnieuw oplopende spanningen in het Midden-Oosten. De gesprekken vinden plaats in Burgenstock en volgen op een voorlopige overeenkomst die deze week door president Donald Trump werd ondertekend; beide partijen hebben nu zestig dagen om tot een definitief akkoord te komen.

De Amerikaanse delegatie staat onder leiding van vicepresident JD Vance, die zondagochtend in Zwitserland arriveerde. Ook de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif en legerchef Asim Munir zijn aanwezig als bemiddelaars. Iran heeft een omvangrijke delegatie gestuurd, met onder anderen parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi en centralebankpresident Abdolnaser Hemmati. Volgens Vance richt de eerste fase zich vooral op het neerzetten van een degelijk onderhandelingsproces en het vertalen van eerdere technische gesprekken naar concrete afspraken.

Tegelijkertijd blijft de Straat van Hormuz een cruciale onzekerheidsfactor. Kort vóór de start van de besprekingen herhaalde Iran de dreiging die strategische doorgang te sluiten — een stap die wereldwijd ongeveer een vijfde van het olie- en gasvervoer raakt. Officiële cijfers van het Amerikaanse Central Command tonen echter dat de doorvaart vooralsnog doorgaat: recent passeerden 55 handelsschepen met ruim 17 miljoen vaten olie. Iran had eerder in de voorlopige overeenkomst toegezegd de route open te houden, maar heeft inmiddels ook laten weten dat schepen mogelijk toestemming en extra verzekeringen nodig hebben.

De onderhandelingen worden verder bemoeilijkt door nieuwe confrontaties tussen Israël en Hezbollah in Zuid-Libanon. Iran verwijt Israël het schenden van afspraken en ziet de Verenigde Staten mede-verantwoordelijk, wat de start van de gesprekken vertraagde. Israël handhaaft zijn militaire aanwezigheid bij de grens; premier Benjamin Netanyahu zegt dat die troepen blijven zolang Hezbollah een bedreiging vormt. Vance erkende de kwetsbaarheid van de situatie, maar benadrukte dat alle betrokken partijen belang hebben bij voortgang van het vredesproces.

De uitkomst van deze onderhandelingen — binnen de gestelde termijn van zestig dagen — kan zowel regionale veiligheid als de wereldwijde energiemarkt sterk beïnvloeden.