Van energiecrisis naar olieoverschot: oliemarkt maakt bizarre draai

In dit artikel:

Het beeld op de oliemarkt is in korte tijd van schaarste naar mogelijk overvloed omgeslagen. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwde eerst voor een grote energiecrisis door de oorlog in de Golfregio en de blokkade van de Straat van Hormuz, maar na een voorlopig akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran valt nu te verwachten dat juist veel extra olie terugkeert op de markt. Het IEA schat dat de wereldproductie in 2027 met circa 8 miljoen vaten per dag kan stijgen tot ongeveer 110 miljoen vaten, terwijl de vraag slechts met zo’n 2 miljoen vaten per dag toeneemt — een klassieke situatie van te veel aanbod voor te weinig extra vraag.

De belangrijkste oorzaken zijn heropeningen van eerder afgesloten olievelden in de Golfregio en het verdwijnen van het transitrisico in de Straat van Hormuz; dat haalt een groot deel van de geopolitieke risicopremie uit de prijs. Beleggers reageren al: na het akkoord begonnen handelaren massaal olie te verkopen en Brent daalde woensdag onder de 79 dollar per vat, het laagste niveau sinds het begin van het conflict. Tegelijkertijd zitten de olievoorraden in OESO-landen op het laagste peil sinds 1990, waardoor landen de ruimte hebben om hun reserves aan te vullen als aanbod toeneemt.

Voor consumenten en beleidsmakers is dit gunstig: lagere olieprijzen drukken met vertraging benzine-, diesel- en transportkosten, wat de inflatie afzwakt. Aan de pomp daalde diesel recent met bijna 3% naar €2,274 per liter; benzine kost nu €2,457 (tegen €2,646 in mei). Dat vermindert druk op huishoudens, geeft centrale banken meer speelruimte en kan markten een zachtere inflatieomgeving bieden.

Belangrijke kanttekening: het scenario hangt af van het voorlopig akkoord standhoudt. Als het akkoord stukloopt of nieuwe geopolitieke spanningen ontstaan, kan de markt snel weer in een ander beeld terechtkomen.