Van bommen naar blokkade: Trump kiest de economische wurggreep

In dit artikel:

Donald Trump lijkt de Amerikaanse aanpak van Iran opnieuw bij te sturen. Na maanden van militaire aanvallen zonder beslissende doorbraak kiest Washington voorlopig sterker voor economische druk. Nieuwe sancties en een Amerikaanse blokkade van Iraanse havens moeten de olie-inkomsten van Teheran verder beperken en Iran tot concessies dwingen.

De koerswijziging houdt verband met problemen binnen de militaire campagne. Volgens Bloomberg kampt het Amerikaanse leger met tekorten aan bepaalde munitie en is de oorlog weinig populair. Trump grijpt daarom terug op de strategie van ‘maximale druk’ die hij tijdens zijn eerste ambtstermijn gebruikte. Minister van Financiën Scott Bessent leidt binnen de regering een campagne om Iran financieel verder te isoleren. Washington heeft sinds 2018 al ongeveer 2.200 sancties ingesteld.

De Amerikaanse maatregelen richten zich vooral op de Iraanse oliehandel. Minder olie-inkomsten maken het voor Iran moeilijker om buitenlandse valuta te verkrijgen en zijn economie te financieren. Toch hebben eerdere sancties Teheran niet gedwongen zijn nucleaire programma op te geven of de Straat van Hormuz volledig open te stellen. Trump zei zondag dat hij voorlopig afwacht hoe de economische problemen in Iran zich ontwikkelen.

China is een mogelijk volgend doelwit. Het land koopt meer dan 90 procent van de Iraanse olie-export. De VS hebben al enkele Chinese raffinaderijen en betrokken bedrijven gesanctioneerd, maar grote banken die de betalingen verwerken grotendeels ongemoeid gelaten. Sancties tegen die financiële instellingen zouden Iran veel harder kunnen raken, maar kunnen ook de spanningen tussen Washington en Beijing vergroten, zeker met een geplande ontmoeting tussen Trump en president Xi Jinping in september. Ook India kan onder extra Amerikaanse druk komen te staan.

Experts waarschuwen dat zwaardere economische schade niet automatisch tot politieke toegevingen leidt. Iran heeft in het verleden langdurige sancties doorstaan. Washington kan bovendien nog wisselkantoren en financiële tussenpersonen in onder meer de Verenigde Arabische Emiraten aanpakken, die oliebetalingen via bijvoorbeeld Chinese yuan omzetten in bruikbare valuta. Zolang Iran de Straat van Hormuz niet volledig heropent, blijft ook de mondiale olievoorziening onzeker. De militaire druk neemt voorlopig af, maar de economische druk wordt opgevoerd.