Trumps Iran-deal: een wapenstilstand die de harde vragen vermijdt

In dit artikel:

De Verenigde Staten en Iran hebben vrijdag in Zwitserland een tijdelijk akkoord getekend dat de Straat van Hormuz weer openstelt en vijandelijkheden voor 60 dagen stillegt. Het gaat niet om een definitief vredesverdrag maar om een memorandum van overeenstemming dat beide kanten kunnen verlengen. Iran zal de zeemijnen verwijderen; de VS heft vervolgens gefaseerd de blokkade van Iraanse havens op. Iran mag weer olie verkopen, maar de eerder bevroren tegoeden blijven voorlopig vastgehouden totdat er een definitieve regeling is.

De meest gevoelige onderwerpen — vooral de regels rond uraniumverrijking — zijn echter uitgesteld. Concrete beperkingen op verrijking moeten in de periode na deze 60 dagen worden uitgewerkt. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei hierover: “Verrijking in Iran gaat echter door, met of zonder deal.” Washington stelt daar tegenover dat het akkoord geen verrijking mag toestaan; die tegenstelling markeert precies de kwestie die eerder tot het uitbreken van het conflict leidde. Iran beschikt inmiddels over ongeveer 9.000 kilo verrijkt uranium, waarvan circa 440 kilo bijna wapengraadig is.

Economisch heeft de heropening direct effect: de olieprijs daalde ruim 4 procent, Brent noteert rond 83 dollar per vat — ruim 30 procent onder de piek van bijna drie maanden geleden. Omdat via Hormuz ongeveer een vijfde van de wereldolie vervoerd wordt, vermindert het vrijgeven van de doorvaart de druk op energieprijzen en daarmee op de inflatie. Dat kan op termijn ruimte geven voor rentebeleid te versoepelen, al verhoogde de Europese Centrale Bank vorige week juist de rente en blijft ook in de VS verdere verkrapping mogelijk zolang onzekerheid bestaat.

Kortom: het akkoord brengt korte-termijnrust op de maritieme en energiemarkten, maar de kernvraag over Iran’s nucleaire capaciteit is naar later uitgesteld en blijft een bron van spanning.