Trump zegt veiligheidsdeal over Groenland te hebben gesloten met Denemarken

In dit artikel:

De Verenigde Staten en Denemarken hebben volgens president Donald Trump een akkoord bereikt over de veiligheid van Groenland. De volledige tekst is nog niet openbaar, maar de afspraken zouden Washington permanent meer mogelijkheden geven om de veiligheid op het strategisch gelegen eiland te bewaken en er zo nodig militair op te treden.

De overeenkomst moet volgens de Deense premier Mette Frederiksen en de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen volgende week tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties worden ondertekend. Een Amerikaanse functionaris zei tegen Bloomberg dat landen buiten de NAVO geen militaire bases op Groenland mogen vestigen. Ook zouden de VS investeringen die een veiligheidsrisico vormen kunnen tegenhouden en mogelijk extra bases kunnen openen.

Hoe groot de verandering in de praktijk is, blijft onzeker. De Verenigde Staten hebben sinds 1951 al een defensieakkoord met Denemarken dat ruime militaire activiteiten op Groenland toestaat. De Amerikaanse aanwezigheid is de afgelopen decennia juist afgenomen. De nieuwe afspraken lijken vooral meer zekerheid te bieden over een toekomstige Amerikaanse aanwezigheid.

Het akkoord vormt voorlopig een einde aan maandenlange spanningen tussen Washington, Kopenhagen en andere Europese NAVO-landen. Trump had eerder herhaaldelijk aangedrongen op Amerikaanse controle over Groenland en dreigde met economische maatregelen tegen tegenstanders. Hij verwees daarbij naar de toenemende strategische betekenis van het Noordpoolgebied en de aanwezigheid van Rusland en China.

Denemarken en Groenland hebben steeds benadrukt dat hun soevereiniteit niet ter discussie staat. Volgens de huidige lezing laat de deal die zeggenschap intact: Groenland blijft onderdeel van het Deense koninkrijk. De precieze voorwaarden voor nieuwe Amerikaanse bases en de rol van Denemarken en Groenland bij zulke besluiten moeten nog blijken.