Trump wil Russisch gas via Oekraïne weer naar Europa brengen

In dit artikel:

De regering-Trump onderzoekt een plan om Russisch gas via de bestaande pijpleidingen door Oekraïne opnieuw naar Europa te laten stromen. Een Amerikaans bedrijf zou het gas inkopen en doorverkopen, zodat Europese afnemers niet rechtstreeks met Rusland zaken hoeven te doen. Volgens The Wall Street Journal bespraken Amerikaanse gezanten Jared Kushner en Steve Witkoff het voorstel in september tijdens bezoeken aan Moskou en Kiev.

Washington wil met de hernieuwde gasdoorvoer de Europese energieprijzen verlagen en Rusland en Oekraïne dichter bij afspraken brengen over het staken van aanvallen op energie-infrastructuur. Het initiatief past volgens de berichtgeving in Trumps bredere poging om via energieafspraken de oorlogsdynamiek en brandstofprijzen te beïnvloeden. Een akkoord is er nog niet; Rusland, Oekraïne en Europese afnemers zouden moeten instemmen.

Het voorstel botst met het beleid van de Europese Unie, die sinds de Russische invasie van 2022 juist haar afhankelijkheid van Russische energie afbouwt. Het aandeel Russisch gas in de Europese import daalde van ongeveer 45 procent vóór de oorlog naar circa 13 procent in 2025. Nieuwe EU-wetgeving moet de resterende import uiterlijk in 2027 beëindigen, waardoor hervatting juridisch en politiek omstreden is. De EU kijkt bij sancties bovendien naar de herkomst van het gas, niet alleen naar de verkoper.

De Oekraïense gasleidingen zijn nog intact. De doorvoer stopte begin 2025 nadat een transitakkoord tussen Rusland en Oekraïne afliep en Kiev niet wilde verlengen. Een hervatting zou technisch daardoor relatief snel kunnen, maar kan Europa opnieuw afhankelijk maken van Rusland. Tegelijkertijd zijn de Europese gasprijzen sterk gestegen door een kleiner wereldwijd LNG-aanbod, onder meer door de oorlog in het Midden-Oosten en onzekerheid rond de Straat van Hormuz. Goedkoper Russisch gas kan op korte termijn verlichting bieden, maar staat tegenover strategische en veiligheidsrisico’s.