Trump stapt over zijn eigen rode lijnen heen bij Iran-deal

In dit artikel:

Tijdens een persconferentie na de G7-top in Frankrijk stelde president Donald Trump woensdag een opvallend mildere koers voor ten opzichte van Iran dan eerder door zijn team was bepleit. Waar zijn kabinet lange tijd harde eisen hanteerde, gaf Trump aan dat Teheran weliswaar nooit een kernwapen mag bezitten, maar dat het land onder voorwaarden uranium mag verrijken voor civiele doelen, zijn ballistische raketprogramma kan behouden en uiteindelijk weer toegang zou moeten krijgen tot miljarden dollars die door westerse sancties bevroren zijn.

Die drie onderwerpen — uraniumverrijking, raketten en bevroren tegoeden — vormen al jaren de kern van het debat over het Amerikaanse Iranbeleid en stonden ook centraal in het nucleaire akkoord van 2015 (het JCPOA) onder president Obama. Trump was destijds een felle criticus van dat akkoord; met zijn recente opmerkingen lijkt hij in enkele opzichten toch dichter bij delen van die eerdere benadering te schuiven dan veel waarnemers en bondgenoten verwacht hadden.

De koerswijziging leverde scherpe en soms verrassende reacties op in Washington. Bekende conservatieven die traditioneel een harde lijn steunen, zoals voormalig vicepresident Mike Pence en oud-ambassadeur Nikki Haley, uitten kritiek. Ook senatoren als Marco Rubio en Ted Cruz waarschuwden dat het vrijgeven van miljarden aan een regime dat vijandig staat tegenover de VS riskant zou zijn. Aan de andere kant werd Trumps versoepeling toegejuicht door groepen die pleiten voor diplomatie en ontmesting van sancties; de National Iranian American Council noemde de voorstellen een correctie op een beleid van druk dat weinig had opgeleverd.

Trump bagatelliseerde bovendien de dreiging van Iran’s raketcapaciteit en verwees bij uranium naar de moeilijkheid Iran die mogelijkheid te ontzeggen wanneer buurlanden wél mogen verrijken voor civiele energie. Over de bevroren tegoeden stelde hij dat het vasthouden van Iraans geld door de VS op lange termijn het vertrouwen in de dollar kan ondermijnen — een argument dat tegenstanders van het idee hard bestrijden, omdat het geld volgens hen terroristische netwerken kan ondersteunen.

Kortom: Trumps opmerkingen markeren een duidelijke verschuiving in toon en beleidsopties rond Iran, waarbij oude frontlijnen in Washington tijdelijk lijken te zijn verlegd. De uitkomst van die koers — diplomatieke versoepeling of nieuwe interne tegenstand — blijft onzeker.