Trump pauzeert plan om schepen door de Straat van Hormuz te loodsen in zoektocht naar Iran-deal
In dit artikel:
President Donald Trump heeft "Project Freedom" — de pasgestarte operatie om scheepvaart door de Straat van Hormuz te begeleiden en Iraanse aanvallen te keren — tijdelijk opgeschort. De actie, die maandag was begonnen en waarbij Amerikaanse eenheden twee schepen begeleidden en volgens het Pentagon aanvallen van Iraanse drones, raketten en snelle aanvalsboten afsloegen, wordt kort gepauzeerd om ruimte te geven voor onderhandelingen met Iran die volgens Trump “dicht bij een akkoord” zouden zijn. Trump zei dat Pakistan, dat bemiddelt tussen Washington en Teheran, en andere landen om de pauze hadden gevraagd. De Amerikaanse maritieme blokkade van schepen van of naar Iraanse havens zou volgens hem wel “volledig van kracht” blijven.
Het ministerie van Defensie had voor de operatie grootschalige middelen ingezet: onder meer raketdestroyers, meer dan honderd vliegtuigen, rond vijftienduizend militairen en verschillende soorten drones, ook onderwaterdrones. Toch volgde de opschorting slechts enkele uren na die toelichting; Trump gaf geen concrete details over de vermeende voortgang in de onderhandelingen. Zijn eerdere ontevredenheid over het Iraanse antwoord leek zo een abrupte draai te ondergaan.
De aankondiging had direct effect op de energiemarkt: Brent-olie daalde ongeveer 2 procent naar rond 108 dollar per vat, na een daling van 4 procent eerder op de dag. Hoge brandstofprijzen vormen binnenlandse politieke druk in de VS; Republikeinen vrezen verlies van zetels bij de tussentijdse verkiezingen in november, wat mede de zoektocht naar de-escalatie verklaart. Buitenlandminister Marco Rubio stelde kort voor de opschorting dat offensieve acties tegen Iran voorbij lijken te zijn.
Van Iraanse zijde verwierp president Masoud Pezeshkian de Amerikaanse voorwaarden voor nieuwe gesprekken als onhaalbaar. Hij zei dat Washington "maximale druk" uitoefent maar toch eist dat Iran zich schikt naar eenzijdige eisen, wat volgens hem onmogelijk is. Amerikaanse officials wijzen bovendien op interne traagheid binnen het Iraanse besluitvormingsproces: voorstellen moeten langs meerdere lagen en uiteindelijk de hoogste leider bereiken, een proces dat door oorlogsschade nog langzamer verloopt.
Kortom: de VS schakelt tijdelijk terug bij een operatie die net was gestart, in de hoop op een diplomatiek akkoord dat de blokkade en het conflict rond de Straat van Hormuz kan verminderen. Belangrijke onzekerheden blijven bestaan: de inhoud en geloofwaardigheid van de onderhandelingen, Iraanse bereidheid om te accepteren wat de VS vraagt, en de vraag of een akkoord de wereldwijde energiemarkten en regionale spanningen daadwerkelijk zal stabiliseren.