Trump kondigt vredesakkoord met Iran aan: 'grotendeels uitonderhandeld'
In dit artikel:
President Donald Trump zegt dat een vredesakkoord met Iran nabij is: volgens hem zijn de onderhandelingen “grotendeels afgerond” en zou binnenkort een overeenkomst kunnen worden aangekondigd die onder meer moet leiden tot heropening van de strategisch belangrijke Straat van Hormuz. Hij maakte zijn opmerkingen zaterdag via zijn eigen sociale mediakanalen, na overleggen met regionale leiders en adviseurs in het Witte Huis.
Ook uit Teheran klinken voorzichtige signalen over vooruitgang in de gesprekken, maar Iraanse staatsmedia en diplomaten temperen de verwachtingen. Het semi-officiële persbureau Fars noemde Trumps uitspraken “ver verwijderd van de realiteit” en benadrukt dat cruciale geschilpunten — zoals controle over de Straat van Hormuz, het nucleaire programma en de bevroren Iraanse tegoeden — nog niet opgelost zijn. Volgens Iran zou in de meest recente concepttekst het beheer van Hormuz mogelijk grotendeels onder Iraanse zeggenschap blijven, een bijzonder gevoelig punt voor Washington en bondgenoten.
Pakistan, Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en Turkije spelen volgens ingewijden een actieve rol in de bemiddeling en streven naar een bredere deal die het sinds zes weken grotendeels gehouden staakt-het-vuren kan verlengen. Trump heeft ook opnieuw contact gehad met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu; volgens de Amerikaanse kant ging het onder meer om een mogelijk “memorandum van overeenstemming over vrede”.
Grote obstakels blijven echter overeind. Amerikaanse politici benadrukken harde voorwaarden: Iran mag geen kernwapens ontwikkelen, moet hoog verrijkt uranium afstaan en de vrije doorgang door Hormuz garanderen, aldus onder meer Marco Rubio. Iran houdt vol geen atoombom te willen, maar weigert zijn nucleaire programma volledig te stoppen en wil tol heffen op schepen door Hormuz. Teheran eist daarnaast dat miljarden aan in het buitenland bevroren tegoeden worden vrijgegeven en wil een transparant proces om resterende middelen later terug te krijgen.
De gesprekken gaan dus langzaam vooruit richting meer overeenstemming, maar meerdere gevoelige dossiers liggen (deels nog) niet eens officieel op tafel, zegt een Iraanse woordvoerder. De oorlog, die begon na luchtaanvallen door de VS en Israël en leidde tot Iraanse vergeldingsacties, heeft duizenden doden tot gevolg gehad, vooral in Iran en Libanon.
Economisch en politiek zijn de consequenties groot: de olieprijzen blijven ruim boven de 100 dollar per vat omdat de markten gespannen blijven zolang er geen definitief akkoord is. Binnen de Verenigde Staten neemt de druk op Trump toe, mede vanwege hogere benzineprijzen en de naderende tussentijdse verkiezingen; tegelijk vrezen sommige Republikeinse hardliners dat concessies als een strategische nederlaag zullen worden gezien. Conclusie: er is voorzichtig optimisme over stappen richting een deal, maar de zwaarste knelpunten en politieke tegenkrachten maken een definitieve overeenkomst voorlopig onzeker.