Trump claimt grote toezegging van Xi over Iran: 'geen wapens meer'
In dit artikel:
Donald Trump zei donderdag na een ontmoeting met Xi Jinping dat de Chinese president hem persoonlijk had verzekerd geen militair materieel meer aan Iran te zullen leveren. Het Witte Huis kwalificeerde het gesprek als “goed” en benadrukte dat beide leiders het eens zouden zijn over het belang van een open Straat van Hormuz en tegen elke vorm van militarisering of tolheffing voor doorvaart zijn. Peking presenteerde echter een andere weergave: de Chinese minister van Buitenlandse Zaken noemde in zijn officiële verklaring noch Iran noch de zeestraat.
De Straat van Hormuz, cruciaal voor wereldolietransport tussen Iran en Oman, ligt sinds het begin van de Amerikaanse-Israëlische confrontatie met Iran eind februari grotendeels dicht, met grote gevolgen voor de energiemarkt: hogere brandstofprijzen en talloze tankers die voor anker liggen. Tegelijk ontstaan er scheurtjes in de blokkade: recente scheepvaartdata tonen dat een Chinese tanker de doorgang passeerde en Iraanse media meldden dat bepaalde Chinese schepen worden doorgelaten. Iraanse staatsomroep IRIB meldde dat sinds woensdagavond ongeveer dertig schepen de zeestraat zijn gepasseerd.
De spanningen blijven echter hoog. Donderdag werd nabij de Verenigde Arabische Emiraten een tanker gekaapt en naar Iran gebracht; in Omaanse wateren zonk een Indiaas houten vrachtschip na een aanval die mogelijk met een drone of raket was uitgevoerd. Alle veertien bemanningsleden van dat vrachtschip werden gered door de Omaanse kustwacht. Iran stelde via een woordvoerder van het gerechtshof dat het inbeslagname van “Amerikaanse tankers” volgens nationaal en internationaal recht gebeurt.
De VS voert ondertussen druk uit met maritieme maatregelen: het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) heeft naar eigen zeggen zeventig commerciële schepen omgeleid en vier vaartuigen buiten gevecht gesteld om de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens af te dwingen. Diplomatiek zitten Washington en Teheran vast: de VS eist overdracht van verrijkt uranium, terwijl Iran sanctieverlichting en erkenning van zijn soevereiniteit over de Straat van Hormuz verlangt.
Als reactie werkt Iran aan een nieuw doorvaartsysteem, de ‘Persian Gulf Strait Authority’, waarbij schepen vooraf gegevens als lading, eigenaar, route en timing moeten melden om een doorvaartvergunning te verkrijgen. De situatie houdt zo zowel de maritieme veiligheid als de energiemarkt gespannen en onvoorspelbaar.