Steve Hanke waarschuwt: wereld is kwetsbaarder voor olieschok dan in 1979

In dit artikel:

De Amerikaanse econoom Steve Hanke waarschuwt dat de wereldwijde economie kwetsbaarder kan reageren op een nieuwe olieschok dan tijdens de crises van eind jaren zeventig, vooral doordat aandelenmarkten nu veel hoger zijn gewaardeerd. In een recent interview zegt hij dat de huidige koers-winstverhouding van de markt (ongeveer 29) ver boven het niveau van rond 8 in 1979 ligt, waardoor een scherpe beursval grotere neveneffecten op consumptie en groei kan hebben via het zogeheten wealth‑effect.

Hanke legt uit dat huishoudens vaak meer gaan besteden als hun beleggingen stijgen, en dat het omgekeerde — een plotselinge daling van aandelenprijzen — mensen snel kan doen bezuinigen, wat een bredere economische vertraging kan veroorzaken. Toch verwacht hij niet per se een exacte herhaling van de oliecrisissen uit de jaren zeventig. De wereldeconomie is minder afhankelijk van olie: landen als Iran leveren nu een kleiner deel van de wereldvoorraad, de VS is juist gegroeid als producent, en de energie-efficiëntie is sterk verbeterd (oliegebruik per eenheid BBP is flink gedaald).

Verder benadrukt Hanke dat hogere olieprijzen niet automatisch leiden tot brede inflatie; de reactie van centrale banken en het monetaire beleid bepalen grotendeels of prijsstijgingen overslaan naar algemene inflatie. Hij verwijst naar Japan als voorbeeld waar verschillend monetair beleid leidde tot uiteenlopende inflatoire uitkomsten in eerdere schokken.

Als tijdelijke oplossingsrichtingen noemt Hanke het vergroten van de olieaanvoer via versoepeling van sancties richting Russische voorraden (inclusief schaduwvlootvoorraden) en het aanspreken van de Amerikaanse Strategic Petroleum Reserve. Hij waarschuwt echter dat dergelijke maatregelen beperkte houdbaarheid hebben: een langdurig conflict verandert geopolitieke verhoudingen en schept onzekerheid die niet volledig te neutraliseren is met voorraden.