Stablecoins: handig in vredestijd, brandversneller in een crisis

In dit artikel:

Stablecoins maken het mogelijk om 24 uur per dag vrijwel direct digitale dollars wereldwijd te versturen. Die snelheid kan financiële crises versnellen: geld kan binnen enkele uren uit banken, stablecoins of zelfs complete economieën wegstromen, terwijl traditionele banksystemen trager reageren.

Anthony Vassallo van Silicon Valley Bank onderscheidt een langzaam en een snel risico. Op termijn kunnen huishoudens en bedrijven hun lokale munt of bankrekening steeds vaker vervangen door digitale dollars. Daardoor verliezen banken deposito’s en wordt het voor centrale banken moeilijker om hun economieën via monetair beleid te sturen. Een probleem bij een stablecoinuitgever, bank of dollar-koppeling kan daarentegen direct grote kapitaalstromen veroorzaken.

De ECB waarschuwt dat stablecoinuitgevers een deel van hun reserves bij banken aanhouden. Bij massale inwisselingen moeten zij die tegoeden snel opnemen, terwijl stablecoins continu worden verhandeld en banken nog afhankelijk zijn van traditionele openingstijden en betalingssystemen. Dat risico werd zichtbaar in maart 2023, toen USDC tijdelijk zijn koppeling aan de dollar verloor nadat bleek dat 3,3 miljard dollar van de reserves bij de failliete Silicon Valley Bank stond. De rust keerde terug nadat Amerikaanse autoriteiten bankdeposito’s garandeerden.

Stablecoins winnen vooral terrein in landen met zwakke valuta. Volgens BIS-onderzoek neemt het gebruik van digitale dollars en buitenlandse valuta toe tijdens valuta-, banken- en schuldencrises. In Argentinië bestond 94 procent van de met peso’s gekochte crypto volgens een rapport van Sphere en Silicon Valley Bank uit stablecoins. In Turkije werd in een jaar tijd ongeveer 38 miljard dollar aan lira omgezet. Zo kan de vraag naar lokale valuta dalen en de druk op wisselkoersen en monetair beleid toenemen. Tijdens een diplomatiek conflict tussen de VS en Colombia begin 2025 zouden Colombianen stablecoins hebben gebruikt terwijl banken en cryptobeurzen gesloten waren.

Europa probeert de risico’s via MiCA te beperken. Uitgevers moeten 30 procent van de reserves, en bij bepaalde grote stablecoins tot 60 procent, bij banken aanhouden. De ECB wil liever regels die aansluiten op de daadwerkelijke liquiditeitsbehoefte; vanuit de cryptosector klinkt kritiek dat vaste bankdeposito’s juist een nieuwe kwetsbaarheid creëren.

Stablecoins maken banken echter niet overbodig. Bedrijven gebruiken ze steeds vaker voor internationale betalingen en wisselen ze daarna direct om naar gewone valuta. Banken blijven nodig voor bewaring, reserves, regelgeving, liquiditeit en lokale betalingen. Vooral tussenlagen in het grensoverschrijdende betalingsverkeer kunnen daardoor onder druk komen te staan.