Ruzie over Iran redt ASML van Amerikaans chipverbod, voorlopig

In dit artikel:

De Verenigde Staten willen Nederland verplichten om de levering en het onderhoud van bepaalde ASML-machines voor China stop te zetten. Washington vreest dat Chinese chipfabrikanten Nederlandse technologie gebruiken om de militaire capaciteiten en de AI-industrie van China te versterken.

Het Amerikaanse wetsvoorstel, de Match Act, geeft bondgenoten 150 dagen om het Amerikaanse exportbeleid over te nemen. Doet Nederland dat niet, dan kunnen de VS de Foreign Direct Product Rule inzetten. Die regel kan ook producten en diensten treffen die met Amerikaanse technologie zijn gemaakt. Voor ASML zou dit betekenen dat het bedrijf geen DUV-immersiescanners meer aan China mag leveren en geen bestaande systemen bij onder meer SMIC, Huawei, Hua Hong, CXMT en YMTC mag onderhouden. Zonder onderhoud zouden die machines uiteindelijk stilvallen.

De maatregel bedreigt een belangrijke inkomstenbron van ASML. China zal dit jaar naar verwachting 8,6 tot 9 miljard euro bijdragen aan de omzet, ongeveer een vijfde van het totaal. Omdat ASML afhankelijk is van Amerikaanse toeleveranciers, heeft Den Haag bovendien beperkte ruimte om Washington te negeren.

Minister voor Buitenlandse Handel Sjoerd Sjoerdsma probeert in Washington steun tegen de wet te mobiliseren, maar het voorstel wordt gedragen door zowel Republikeinen als Democraten. De behandeling ligt voorlopig stil omdat een defensiebegroting waarin de Match Act is opgenomen op 14 juli in de Senaat strandde door Democratisch protest tegen de oorlog in Iran. Als de begroting alsnog wordt aangenomen, begint de termijn van 150 dagen en moet Nederland kiezen tussen meebuigen en het riskeren van Amerikaanse sancties. Berichten over een Chinese doorbraak met DUV-technologie veroorzaakten eind juli al forse koersdalingen bij ASML en chipmachinebouwer Besi.