Raad van State kraakt box 3-plan: crypto wordt ongelijk belast

In dit artikel:

De Raad van State adviseert het kabinet om de volledige hervorming van box 3 in te trekken. Volgens het adviesorgaan zijn de plannen onvoldoende zorgvuldig uitgewerkt, juridisch kwetsbaar en moeilijk uitvoerbaar. Het kabinet wil vanaf 2028 overstappen op een vermogenswinstbelasting, waarbij beleggers in principe pas belasting betalen zodra zij winst daadwerkelijk realiseren, bijvoorbeeld bij verkoop.

Voor rechtstreeks aangehouden cryptomunten zou in 2028 en 2029 echter nog een vermogensaanwasbelasting gelden. Daardoor wordt een jaarlijkse waardestijging belast, ook als de eigenaar zijn bitcoin, ether of andere cryptomunten niet verkoopt. Een belegger met bitcoin ter waarde van 20.000 euro die in een jaar stijgt naar 30.000 euro, zou dan belasting betalen over die ongerealiseerde winst. Cryptobeleggingen via bijvoorbeeld een ETF kunnen intussen anders worden belast.

De Raad van State vindt dat het kabinet onvoldoende motiveert waarom cryptobeleggers tijdelijk anders worden behandeld dan andere beleggers. Dat verschil kan volgens het adviesorgaan leiden tot rechtszaken en nieuwe problemen rond de juridische houdbaarheid van box 3, waarover de overheid al jaren procedeert.

Ook de voorgestelde aanpak via een aanvullende wetswijziging krijgt stevige kritiek. De Raad van State vindt deze procedure niet geschikt voor een ingrijpende hervorming met grote financiële en praktische gevolgen. De haast om de plannen door het parlement te krijgen zou de kwaliteit van de wetgeving en de uitvoering schaden. Het adviesorgaan pleit daarom voor één nieuw stelsel vanaf 2030, waarin alle vermogenscategorieën onder een vermogenswinstbelasting vallen.

De Belastingdienst acht de wijzigingen voor 2028 bovendien niet uitvoerbaar. Hij zou tijdelijk twee belastingmethoden moeten toepassen en heeft daarvoor volgens de Raad van State 252 extra medewerkers nodig, boven op de eerder geraamde 900. De extra tijdelijke uitvoeringskosten bedragen ongeveer 31 miljoen euro. Ook kunnen banken waarschijnlijk nog niet alle benodigde gegevens leveren, waardoor belastingplichtigen vaker zelf hun winst moeten berekenen en controle moeilijker wordt.

Als het kabinet het advies volgt, blijven de huidige box 3-regels voorlopig gelden en wordt de tijdelijke cryptoregeling niet ingevoerd. Het kabinet moet besluiten of het de plannen herziet of vasthoudt aan invoering in 2028.