Ook in Nederland stijgen de rentelasten en dat kost de schatkist miljarden extra

In dit artikel:

De Nederlandse rentelasten stijgen de komende jaren sterk. Nederland betaalde in 2025 ongeveer 8,5 miljard euro rente over staatsleningen; volgens RaboResearch kan dat bedrag in 2035 oplopen tot bijna 30 miljard euro per jaar. Zonder de recente rentestijgingen zou de rekening rond 27 miljard euro uitkomen. Tussen 2026 en 2035 betekent dit in totaal 17 miljard euro aan extra lasten, gemiddeld ruim 2.000 euro per huishouden.

De belangrijkste oorzaak is dat de komende zes jaar bijna 150 miljard euro aan staatsobligaties afloopt waarop Nederland nog minder dan 1 procent rente betaalt. Die leningen moeten worden vervangen tegen de huidige marktrente. Op tienjarige Nederlandse staatsobligaties ligt die inmiddels rond 3,3 procent, tegenover 0,2 procent vijf jaar geleden.

De oorlog in Iran versterkt de rentestijging doordat hogere brandstofprijzen, mede door de afsluiting van de Straat van Hormuz, de inflatie aanjagen. Beleggers vragen daardoor een hogere vergoeding. De Nederlandse rente steeg de afgelopen maanden met 0,2 tot 0,6 procentpunt. Nederland betaalt nog minder dan bijvoorbeeld Frankrijk, waar de grotere staatsschuld en politieke onzekerheid de rente boven 4 procent brengen.

De hogere rentelasten beperken de ruimte voor andere overheidsuitgaven. De staatsschuld daalde eerder van ruim 60 procent van de economie in 2015 naar 44 procent vorig jaar, maar loopt door hogere uitgaven aan zorg, sociale zekerheid en rente volgens het CPB weer op tot boven 50 procent in 2034. Dat leidde al tot moeizame onderhandelingen van D66, VVD en CDA over ruim 6 miljard euro aan bezuinigingen op de sociale zekerheid. Volgens Rabobank-econoom Frank van Es is het risico groter geworden dat Nederland uiteindelijk geld moet lenen om rente te betalen. Premier Rob Jetten en minister van Financiën Eelco Heinen presenteren de ramingen op Prinsjesdag, 15 september.