Olieprijs stijgt fors nu staakt-het-vuren Iran en Israël wankelt
In dit artikel:
De olieprijs schoot flink omhoog nadat Iran en Israël elkaar opnieuw aanriepen met raket- en luchtaanvallen, waardoor het fragiele staakt-het-vuren in de regio onder zware druk staat en diplomatieke inspanningen stagneren. Brent-olie steeg bijna 5% naar ongeveer 97,75 dollar per vat omdat beleggers vrezen voor verstoringen van de olie- en gasexport uit de Golfregio.
Maandag vuurde Iran volgens semiofficiële bronnen raketten af op Israëlische luchtmachtbases Nevatim en Tel Nof; de Iraanse Revolutionaire Garde noemde het een vergelding voor eerdere Israëlische aanvallen op Iraanse steden. Israël bevestigde op zijn beurt aanvallen op Iraanse militaire doelen. De Amerikaanse president Donald Trump probeerde te de-escaleren en riep zowel Iran als Israël op tot onderhandelingen, terwijl hij ook kritiek uitte op een Israëlische actie in Beiroet. In een interview benadrukte Trump zijn eigen regie: “Ik bepaal wat er gebeurt. Ik bepaal alles.”
De spanningen hebben directe gevolgen voor de scheepvaart: de cruciale Straat van Hormuz is grotendeels afgesloten, een kanaal waardoor een groot deel van ’s werelds olie- en gasexport normaal vaart. Het Amerikaanse Centrale Commando meldde recentelijk twee neergehaalde Iraanse aanvalsdrones die de scheepvaart in Hormuz zouden hebben bedreigd. Eerder werden zes ballistische raketten op Bahrein en Koeweit onderschept, waarna de VS Iraanse radarinstallaties aanvielen. Daarnaast groeit de zorg dat Iran de scheepvaart in de Rode Zee kan gaan hinderen.
Analisten waarschuwen dat de markt de kloof tussen partijen onderschat: het risico bestaat dat de blokkade of hinder in Hormuz langer duurt dan nu wordt verwacht, en dat olieprijzen steeds heftig schommelen na periodes van optimisme over diplomatie. Ook de Europese gasprijs steeg, omdat langdurig conflict de wereldwijde LNG-export kan aantasten net nu Europa voorraden voor de winter opbouwt.
Zelfs als Washington en Teheran tot een akkoord komen, zal de energievoorziening niet meteen herstellen: zeemijnen moeten worden verwijderd, beschadigde installaties hersteld en stilgelegde velden weer opgestart, wat maanden kan duren. Politieke obstakels blijven groot; Iran eist onder meer een staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah in Libanon als voorwaarde voor bredere afspraken.
OPEC+ probeerde marktrelativering door per juli een bescheiden productieplus van 188.000 vaten per dag goed te keuren, maar analisten twijfelen of die extra barrels daadwerkelijk bruikbaar zijn zolang de export uit de Perzische Golf verstoord blijft.