Nederlandse economie groeit minder hard: oorlog en energieprijzen zorgen voor onzekerheid
In dit artikel:
Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat de Nederlandse economie de komende jaren blijft groeien, maar duidelijk minder snel dan eerder gedacht. In het nieuwste Centraal Economisch Plan rekent het CPB op een groei van circa 1,9% in 2025, teruglopend naar ongeveer 1,4% in 2026 en 1,1% in 2027. Deze vooruitgang wordt voornamelijk gedragen door hogere bestedingen van huishoudens en extra overheidsuitgaven.
De ramingen zijn echter omgeven door aanzienlijke onzekerheid. Geopolitieke spanningen — met name een mogelijk langduriger conflict in het Midden-Oosten — kunnen de wereldwijde olie- en gasprijzen opdrijven. Dat zou de inflatie opnieuw kunnen aanjagen en het vertrouwen van consumenten en bedrijven aantasten. Het CPB waarschuwt dat de recente stijging van energieprijzen nog niet volledig in de prognoses verwerkt is; als huidige marktverwachtingen blijven gelden, zou dat de inflatie met ongeveer 0,6 procentpunt extra kunnen verhogen.
Op korte termijn is er voor huishoudens wel positief nieuws: de koopkracht neemt naar verwachting toe, met een gemiddelde stijging van circa 1,4% in 2026. Dat komt doordat lonen naar verwachting sneller groeien dan de inflatie, waarbij de inflatie volgens de huidige ramingen rond de 2% uitkomt. CPB-directeur Pieter Hasekamp benadrukt tegelijk dat het te vroeg is om definitieve conclusies te trekken en dat men rekening moet houden met het risico op hogere inflatie.
De overheidsfinanciën verslechteren: de begrotingsuitgaven nemen toe door hogere kosten voor defensie, zorg en sociale zekerheid, terwijl ook belastingstijgingen gepland zijn. Het tekort groeit van ongeveer 1,6% van het bbp in 2025 naar circa 1,9% in 2027. Op langere termijn, na 2030, ziet het CPB risico’s dat uitgaven voor onder meer defensie, klimaat en zorg blijven oplopen, waardoor het tekort rond 2034 kan uitkomen op circa 3,1% van het bbp.
De arbeidsmarkt blijft voorlopig robuust: de werkloosheid stijgt licht van 3,9% in 2025 naar 4,3% in 2027, maar blijft historisch laag. Ook het aandeel mensen in armoede blijft laag en daalt iets. Het CPB waarschuwt echter dat geopolitieke schokken en prijsschokken de vooruitzichten snel kunnen veranderen, wat beleidskeuzes en buffers belangrijk maakt voor de komende jaren.