Nederlandse cryptosector in verzet om box 3-plan: 'dezelfde belegging, dezelfde belasting'

In dit artikel:

De Nederlandse cryptosector maakt zich grote zorgen over het kabinetsplan voor box 3. Vanaf 2028 moet de huidige berekening met een fictief rendement worden vervangen door een vermogenswinstbelasting. Voor aandelen, obligaties en andere financiële instrumenten geldt dan dat beleggers pas belasting betalen wanneer zij hun bezit verkopen en de winst daadwerkelijk realiseren.

Crypto valt juridisch echter niet onder die categorie. Daardoor zouden bezitters van cryptomunten in 2028 en 2029 nog jaarlijks belasting moeten betalen over papieren koerswinsten, ook als zij niets hebben verkocht. Pas in 2030 is een overstap naar belasting bij verkoop voorzien, maar die datum staat volgens de Nederlandse Vereniging Cryptodienstverleners (NVC) en de Blockchain Netherlands Foundation (BCNL) nog niet wettelijk vast.

Dat leidt volgens de organisaties tot een ongelijke behandeling van beleggers. Wie voor 20.000 euro echte bitcoin bezit, waarvan de waarde in 2028 verdubbelt en in 2029 weer halveert, heeft uiteindelijk geen winst. Toch zou deze belegger over de stijging in 2028 6.840 euro belasting moeten betalen. Het verlies uit 2029 kan namelijk niet met de eerdere winst worden verrekend. De aanslag volgt bovendien pas later, wanneer de koers alweer lager kan staan. Zonder voldoende spaargeld zou de belegger een aanzienlijk deel van zijn resterende bitcoin moeten verkopen om de belasting te voldoen.

Beleggers in een beursgenoteerd bitcoinproduct, een zogenoemde Exchange-Traded Product (ETP), krijgen die behandeling niet. Zo’n product geldt juridisch als een financieel instrument, waardoor de belasting pas bij verkoop verschuldigd is. Volgens de NVC bepaalt daarmee niet de onderliggende belegging, maar de juridische verpakking wanneer belasting moet worden betaald. De branchevereniging pleit daarom voor dezelfde fiscale regels voor directe crypto en vergelijkbare beursproducten.

De sector vreest ook economische schade. Beleggers kunnen hun munten vóór 2028 omzetten in een ETP om de jaarlijkse heffing op papieren winst te vermijden. Voor cryptomunten waarvoor geen beursproduct bestaat, blijft mogelijk alleen verkoop over. Volgens de NVC kan handel, werkgelegenheid en belastingafdracht daardoor naar buitenlandse aanbieders verschuiven. Nederlandse cryptobedrijven hebben samen ruim 1.250 werknemers en hebben geïnvesteerd in vergunningen, toezicht en veilige bewaring. Het fiscale verschil zou bovendien botsen met het toezichtbeleid, dat consumenten juist aanmoedigt om gebruik te maken van vergunninghoudende Nederlandse bedrijven.

De NVC en BCNL stellen dat crypto alsnog kan worden opgenomen in de zogenoemde novelle, een wetsvoorstel waarmee een bestaande wet wordt aangepast. Staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg zegt dat daarvoor bij direct gehouden crypto geen wettelijke basis bestaat. De sector bestrijdt dat. Cryptoaanbieders vallen sinds de Europese MiCA-regels onder vergunning- en toezichtseisen, terwijl de Belastingdienst vanaf 2027 via Europese DAC8-regels al gegevens over cryptotransacties en -bezit ontvangt.

De organisaties twijfelen daarnaast of de overgang in 2030 daadwerkelijk wordt gehaald, omdat de hervorming van box 3 al vaker is uitgesteld. Een tijdelijk verschil kan daardoor blijvend worden. Beide Kamers moeten de novelle vóór 31 december aannemen; anders blijft het huidige systeem met een fictief rendement minstens een jaar langer gelden. De financiering van de nieuwe regeling is eveneens onzeker, omdat belasting bij verkoop aanvankelijk miljarden minder kan opleveren. Minister van Financiën Eelco Heinen heeft een nieuw voorstel aangekondigd.

De cryptosector vraagt om directe gelijke behandeling vanaf 2028. Als dat niet lukt, wil zij dat belasting over papieren winst pas bij verkoop of uiterlijk in 2030 wordt geïnd, zonder rente, en dat verliezen met eerdere winsten kunnen worden verrekend. Eind oktober moet duidelijk worden of de Belastingdienst het aangepaste plan kan uitvoeren.