Nederland en bondgenoten bereid tot 'passende' hulp bij belangrijkste olieroute ter wereld
In dit artikel:
Nederland en vijf andere grote economieën (Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan) hebben in een gezamenlijke verklaring Iran scherp veroordeeld en opgeroepen te stoppen met het leggen van mijnen, drone‑ en raketaanvallen en andere acties die de doorgang voor commerciële scheepvaart blokkeren. De verklaring, uitgebracht op een dag waarop olie- en gasprijzen fors opliepen, spreekt van een bedreiging voor internationale vrede en veiligheid en verlangt een moratorium op aanvallen op civiele infrastructuur, waaronder olie‑ en gasinstallaties. Concrete toezeggingen blijven echter uit: de landen geven aan “bereid te zijn bij te dragen aan passende inspanningen”, maar laten onduidelijk wat dat inhoudt en zetten nog geen militaire missie op touw.
Premier Rob Jetten benadrukte op de EU-top in Brussel dat Nederland niet onderdeel wil zijn van een oorlog in Iran en dat er geen voorstel voor een missie ligt. “Het is momenteel te instabiel om een missie in de Straat van Hormuz te starten,” zei hij. In plaats daarvan pleit hij voor de‑escalatie en extra EU‑sancties tegen het Iraanse regime.
De directe aanleiding voor de oproep is de ernstige verstoring van de Straat van Hormuz — de smalle zeestraat tussen Iran en Oman waar normaliter circa een vijfde van de wereldolie doorheen gaat — die Iran feitelijk heeft afgesloten als vergelding voor Amerikaanse en Israëlische aanvallen die op 28 februari begonnen. Vandaag escaleerde het geweld: Iraanse raketten richtten zware schade aan bij de Ras Laffan‑gasinstallaties in Qatar (goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde lng‑productie), en ook raffinaderijen in Koeweit en een gasfaciliteit in de VAE werden geraakt.
De marktreacties waren heftig: olieprijs steeg naar ongeveer 113 dollar per vat, Europese gasprijzen klommen zo’n 25% (ruim 60% sinds het begin van het conflict) en Europese beurzen vielen tot 2,5% lager. Economen waarschuwen dat duurder energie winstmarges onder druk zet en het risico op stagflatie vergroot. De zes landen steunen daarom ook het besluit van het Internationaal Energieagentschap om strategische voorraden vrij te geven en willen met producerende landen samenwerken aan hogere productie.
Achter de diplomatieke verklaringen speelt geopolitieke druk vanuit Washington: president Trump dringt aan op hulp om de zeestraat te heropenen en overweegt mogelijk zelf extra troepen naar het Midden‑Oosten te sturen, maar Europese leiders lijken terughoudend om militair te escaleren.