Meerderheid lonkt voor omstreden belastingplan: 'het wordt ons door de strot geduwd'

In dit artikel:

Het nieuwe box 3-plan van het kabinet lijkt ondanks stevige kritiek op een meerderheid in de Tweede Kamer te kunnen rekenen. Coalitiepartijen D66, VVD en CDA steunen het voorstel, evenals JA21, SGP en BBB. Omdat het kabinet geen eigen meerderheid heeft, is steun van één van de laatste twee partijen voldoende. De Kamer stemt mogelijk donderdag, maar wil eerst minister van Financiën Eelco Heinen horen. Daarna moet ook de Eerste Kamer instemmen; daar komen de voorstanders één zetel tekort voor een meerderheid. 50PLUS kan daar de doorslag geven, al is die partij kritisch.

Het kabinet wil vanaf 2029 overstappen van een fictief rendement naar een vermogenswinstbelasting. Beleggers betalen dan in principe pas belasting wanneer zij aandelen, obligaties of andere financiële instrumenten verkopen en de winst daadwerkelijk realiseren. De overstap leidt volgens de huidige berekeningen tot een tekort van bijna 22 miljard euro tot en met 2040. Tot 2031 is dat gat grotendeels gedekt, maar daarna kan het oplopen tot 17,6 miljard euro. Critici, onder wie Kamerlid Luc Stultiens, noemen het plan daarom financieel onverantwoord. Ook binnen D66 en VVD bestaan twijfels, maar het CDA wil na jaren discussie vooral duidelijkheid.

Een belangrijk probleem is de ongelijke behandeling van crypto en edelmetalen. Omdat crypto en goud juridisch niet als financiële instrumenten gelden, blijven ze in 2029 nog onder de vermogensaanwasbelasting vallen. Een stijging van bijvoorbeeld een bitcoinbezit wordt dan belast, ook als de belegger niet heeft verkocht en de winst alleen op papier bestaat. Wie belegt in een beursfonds dat de bitcoin- of goudprijs volgt, betaalt daarentegen pas bij verkoop. Voor crypto en edelmetalen is een aparte wet nodig, die volgens de planning op zijn vroegst in 2030 klaar is.

De Raad van State en de Belastingdienst hebben het plan eerder bekritiseerd. Volgens de Raad van State is het onderscheid juridisch kwetsbaar en kunnen beleggers naar de rechter stappen, zeker omdat de overheid al vaker box 3-zaken heeft verloren. Staatssecretaris Eelco Eerenberg erkent het risico, maar zegt dat de ongelijke behandeling voortvloeit uit de gekozen route en dat het kabinet geen alternatief ziet zonder verdere vertraging. De invoering is al met een jaar uitgesteld tot 2029. Het voorstel is een novelle, waarmee het kabinet de bestaande wet bij de Eerste Kamer wil aanpassen in plaats van een volledig nieuw traject te starten.