Kabinet onderhandelt met oppositie over box 3: dit staat er nu op het spel

In dit artikel:

Het kabinet onderhandelt met oppositiepartijen over een nieuw plan voor box 3, de belasting op sparen en beleggen. Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn het grotendeels eens over een voorstel, maar hebben met 66 van de 150 Kamerzetels steun van oppositie nodig. Premier Rob Jetten en zijn vicepremiers bespraken het plan zaterdag op het Catshuis; BBB was zondag als eerste oppositiepartij aan de beurt. De Tweede Kamer debatteert intussen nog over de oude belastingversie. Staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg komt volgende week met het aangepaste voorstel, tot irritatie van oppositiepartijen.

De kern van het conflict is wie de rekening betaalt. Het vorige voorstel verlaagde de vrijstelling voor spaargeld en beleggingen en verlaagde vanaf 2028 ook de rendementsdrempel. Daardoor zouden vooral kleine spaarders en beleggers meer belasting betalen. De Kamer verwierp het plan binnen 48 uur. Het kabinet moet bovendien rekening houden met een mogelijk tekort van ongeveer 15 miljard euro als beleggers pas belasting betalen wanneer zij hun aandelen daadwerkelijk verkopen.

De problemen ontstonden nadat de Hoge Raad in december 2021 oordeelde dat de bestaande belasting op een fictief rendement onrechtvaardig kon uitpakken. Een nieuwe wet, die vanaf 2028 zou gelden, voert daarom aanvankelijk een vermogensaanwasbelasting in. Daarbij wordt jaarlijks belasting geheven over waardestijging, ook als een belegger nog niets heeft verkocht. Zo zou een stijging van aandelen van 10.000 naar 11.000 euro direct worden belast.

Het kabinet wil dit aanpassen naar een vermogenswinstbelasting voor financiële producten zoals aandelen, obligaties en beleggingsfondsen. Belasting wordt dan pas geheven bij verkoop, wanneer de winst daadwerkelijk is gerealiseerd. Ongeveer 90 procent van het vermogen zou daaronder vallen. Omdat de wet al bij de Eerste Kamer ligt, gebeurt dat via een novelle: een wijzigingswet die eerst door de Tweede Kamer moet.

Crypto en fysiek goud en zilver vallen voorlopig buiten deze regeling. Voor die bezittingen blijft tot 2030 de vermogensaanwasbelasting gelden, terwijl beursproducten zoals goud-ETF’s direct onder de vermogenswinstbelasting vallen. De Nederlandse Vereniging van Cryptodienstverleners vindt dat vergelijkbare beleggingen gelijk moeten worden belast. Het kabinet noemt de uitzondering noodzakelijk om het plan snel in te voeren.

Over de manier waarop het inkomstenverlies moet worden opgevangen, verschillen de partijen van mening. D66 en CDA kijken naar belasting op zogenoemde papieren schenkingen, terwijl de VVD liever het tarief in box 2 voor ondernemers met een bv verlaagt. De tijd dringt: de Raad van State wordt woensdag over het voorstel verwacht, Eerenberg wil de novelle uiterlijk 2 november indienen en de Kamer stemt op 12 november over het belastingplan. Elk jaar uitstel kost volgens minister Eelco Heinen circa 2,4 miljard euro.