Japan bevriest tegoeden Russische cryptobeurs Garantex

In dit artikel:

Japan heeft Garantex Europe OU, het bedrijf achter de cryptobeurs Garantex, op zijn nationale sanctielijst geplaatst. De maatregel is inmiddels van kracht en betekent dat tegoeden worden bevroren en Japanse financiële en cryptobedrijven vooraf moeten controleren of transacties met Garantex of andere gesanctioneerde partijen te maken hebben. Voor betalingen, leningen en andere financiële transacties is onder de Foreign Exchange and Foreign Trade Act (FEFTA) voortaan toestemming nodig.

Garantex is de enige cryptopartij in een breder Japans sanctiepakket tegen organisaties en personen die met Rusland verbonden zijn. De beurs werd in 2019 opgericht en groeide vanuit Moskou en Sint-Petersburg uit tot een belangrijk platform voor Russische gebruikers, onder meer om roebels om te zetten in bitcoin. Japan wil voorkomen dat cryptodiensten worden gebruikt om internationale sancties te omzeilen. De bitcoinprijs reageerde nauwelijks op het besluit.

De Verenigde Staten sanctioneerden Garantex al in april 2022, omdat volgens OFAC meer dan 100 miljoen dollar aan transacties via het platform verband hield met criminelen en darkwebmarktplaatsen. In maart 2025 namen Amerikaanse, Duitse en Finse autoriteiten domeinen van de beurs in beslag en bevroegen zij meer dan 26 miljoen dollar aan tegoeden. Amerikaanse aanklagers beschuldigen bestuurders Aleksandr Mira Serda en Aleksey Beshukov van samenzwering tot witwassen. Volgens hen verwerkte Garantex sinds 2019 minstens 96 miljard dollar aan transacties met digitale assets.

Hoewel Garantex grotendeels stilviel, verhuisden gebruikers en tegoeden deels naar opvolger Grinex. Daarbij werd A7A5 gebruikt, een aan de Russische roebel gekoppelde digitale asset. De token verwerkte in het eerste jaar meer dan 100 miljard dollar aan transacties, maar het dagelijkse volume daalde later volgens blockchainanalyses met ongeveer 96 procent. Grinex werd in april 2025 bovendien getroffen door een cyberaanval waarbij omgerekend meer dan 1,9 miljard yen aan gebruikersgelden zou zijn gestolen. De VS legden in augustus 2025 ook Grinex, verbonden bedrijven en bestuurders sancties op; Japan heeft dat vooralsnog niet gedaan.

Het Japanse pakket treft in totaal 33 organisaties en negen personen. Ook 35 schepen die met de Russische schaduwvloot in verband worden gebracht, vallen onder beperkingen. Daarnaast richt Japan exportmaatregelen tegen vier organisaties buiten Rusland, in Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten, die mogelijk Russische handels- en geldstromen ondersteunen. Voor sommige bestaande contracten geldt tot 1 november een overgangsperiode. Of Japan de sancties uitbreidt naar Grinex en A7A5, is nog onbekend.