Iran wil tol in Bitcoin voor Hormuz: hoe werkt dat en kan dat eigenlijk wel?
In dit artikel:
Iran verlangt dat een deel van de tol voor doorvaart door de Straat van Hormuz in cryptovaluta wordt betaald, zo meldden de Financial Times (Bitcoin) en Bloomberg (ook yuan en stablecoins). De aanleiding is duidelijk: westerse sancties houden Iran grotendeels buiten het internationale dollarsysteem, en digitale tokens bieden een route om waarde te verplaatsen zonder banken die sancties handhaven.
Chainalysis schat dat het Iraanse crypto-ecosysteem vorig jaar ongeveer 7,8 miljard dollar omvatte. De Revolutionaire Garde stuurde meer dan 3 miljard dollar via digitale netwerken en in één kwartaal (noemt de tekst het vierde kwartaal van 2025) vormde dat meer dan de helft van de cryptowaarde die Iraanse partijen ontvingen. Ook via aan de Houthi’s gelinkte wallets stroomt inmiddels bijna 1 miljard dollar per jaar.
In de praktijk stuiten betalingen in crypto op grote juridische en operationele bezwaren. Westerse rederijen zijn vaak beursgenoteerd en moeten voldoen aan strikte sanctieregels; compliance-afdelingen zullen niet akkoord gaan met transfers die naar gesanctioneerde partijen leiden. Technisch is er wel een omweg — een schip kan cryptocurrency op een beurs kopen, naar een eigen wallet verplaatsen en vandaar naar een Iraanse ontvanger sturen — maar dat zou neerkomen op bewust buiten de regels handelen en is voor veel partijen geen optie.
Bovendien werkt de transparantie van blockchains tegen Iran: openbare registers maken transactiepaden traceerbaar en issuers van veel stablecoins (zoals Circle en Tether) kunnen in bepaalde gevallen fondsen bevriezen, wat opsporing en analyse juist vergemakkelijkt. Schepen die al in sanctiegrijze zones opereren — de zogenoemde schaduwvloot — hebben minder moeite met crypto-betalingen, maar voor reguliere westerse reders blijft het riskant.
Het plan toont een ironie: terwijl de VS stablecoinregulering stimuleren om de dollar in nieuwe netwerken te brengen, benut gesanctioneerde tegenstanders juist dezelfde technologie om sancties te omzeilen. Of de cryptotol werkelijkheid wordt of verdwijnt met politieke ontwikkelingen, het maakt duidelijk hoe ver crypto inmiddels is ingebed in Iran’s financiën.