Iran wil scheepvaart laten betalen voor doorgang door Straat van Hormuz
In dit artikel:
Iran onderzoekt het heffen van tol op schepen die de Straat van Hormuz passeren, meldt Reuters. Volgens een Iraans parlementslid wordt gewerkt aan een systeem waarbij alle vaartuigen – niet alleen tankers met olie en gas maar ook schepen met voedsel en andere goederen – moeten betalen voor doorgang door de smalle zeestraat tussen Iran en Oman.
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste mondiale knooppunten voor energie: zo’n twintig procent van de wereldwijde olie- en vloeibare-gasstromen loopt erlangs. Daardoor zou een tolheffing snel doorwerken in hogere transportkosten en dus in stijgende energieprijzen, iets waar vooral energieafhankelijke regio’s in Europa kwetsbaar voor zijn.
De voorstellen komen temidden van een sterke escalatie tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten. Volgens het artikel begonnen grootschalige luchtaanvallen eind februari, waarna Iran meerdere keren schepen heeft tegengehouden of verstoord, met name die gelinkt werden aan tegenstanders. Iraanse beleidsmedewerkers zien de strategische positie van de zeestraat als instrument om druk uit te oefenen op het Westen en sancties te beantwoorden.
Economisch laat de onrust zich al zien: Europese gasprijzen schoten fors omhoog (in het artikel wordt een stijging van 35% genoemd) en ook de aandelenbeurzen reageren negatief; de AEX opende lager. Verder meldt het nieuws dat Israël opnieuw aanvallen op Iraanse doelen uitvoerde, waaronder in het noorden van het land.
Een formele tolregeling zou niet alleen inkomsten opleveren voor Iran, maar ook politieke macht verschaffen: het land zou kunnen bepalen welke schepen doorgang krijgen. Dat zou spanningen met handelslanden en westerse mogendheden kunnen vergroten en mogelijk leiden tot juridische en diplomatieke disputen over het recht van vrije doorvaart in internationale zeestraten.
Of en hoe Iran zo’n heffing invoert, blijft onduidelijk. Implementatie zou ingrijpende gevolgen hebben voor de wereldhandel en de energiemarkten, en kan leiden tot verdere internationale tegenreacties.