Iran wil Hormuz in een week openen, maar stelt zeven eisen

In dit artikel:

Iran zegt de Straat van Hormuz binnen zes dagen te willen heropenen, maar alleen als de Verenigde Staten eerst instemmen met een zevenpuntenvoorstel. Dat maakte minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zondag in Bagdad opnieuw duidelijk. Iran legde het voorstel half september aan Washington voor, nadat een tijdelijk staakt-het-vuren was mislukt. Teheran verlangt onder meer het opheffen van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens en oliesancties, evenals een einde aan de gevechten in de regio. Een dag na de heropening zouden de onderhandelingen worden hervat.

Het overleg ligt al weken stil door een verschil van inzicht over de volgorde. De VS willen eerst afspraken over het Iraanse kernprogramma en een aanzienlijke beperking van de uraniumverrijking. Iran wil aanvankelijk vooral de zeestraat openen. Die doorgang is een belangrijk machtsmiddel: vóór de oorlog ging er ongeveer een vijfde van de wereldwijd verhandelde olie en LNG doorheen. Washington wil dat drukmiddel daarom niet prijsgeven zonder nucleaire toezeggingen.

De impasse maakt de scheepvaart steeds gevaarlijker. Volgens de Internationale Maritieme Organisatie zijn in ongeveer twee weken 24 schepen aangevallen. Sinds het uitbreken van de oorlog op 28 februari zijn bovendien circa 6.000 zeelieden gestrand, 100 incidenten bevestigd en 24 doden geregistreerd. De IMO adviseert schepen de zeestraat te mijden zolang veiligheidsgaranties ontbreken. Iran beschuldigt de Amerikaanse marine ook van intimidatie via het noodkanaal voor scheepvaart, maar heeft daarvoor geen bewijs geleverd; CENTCOM ontkent dat de blokkade onprofessioneel wordt uitgevoerd.

Door de beperkte doorvoer is Brent-olie gestegen van ongeveer 70 naar meer dan 100 dollar per vat. Naast het daadwerkelijke aanbodtekort betalen handelaren een risicopremie. Duurdere olie werkt vervolgens door in transport, kunststof, kunstmest en andere prijzen, wat centrale banken voor een lastiger beleidsdilemma stelt.