Iran praat met Oman over permanent tolsysteem in Straat van Hormuz

In dit artikel:

Iran en Oman voeren gesprekken over het instellen van een permanent tolsysteem voor schepen die de Straat van Hormuz passeren, een van de belangrijkste zeeverbindingen voor olie- en gasexporten ter wereld. Teheran wil met die maatregel meer zeggenschap krijgen over de doorgang en tegelijkertijd inkomsten genereren voor de zwaar getroffen economie. Voorstellen zouden leiden tot toestemmingseisen en in sommige gevallen betalingsverzoeken tot miljoenen dollars; er wordt gesproken over een nieuwe instantie, de "Persian Gulf Strait Authority".

De stap komt in een context van oplopende spanningen sinds de oorlog dit jaar tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten. Iran beperkte sindsdien scheepvaart en de VS blokkeerden Iraanse havens, waardoor het aantal schepen door de zeestraat — vroeger circa 135 per dag — fors is gedaald. Minder verkeer door de route, waar doorgaans ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en gasstromen langs gaat, drijft olieprijzen op, verhoogt inflatiezorgen en jaagt verzekeringspremies en omzeilingen door rederijen omhoog. Veel maatschappijen mijden het gebied uit angst voor raketaanvallen, drones of zeemijnen.

De internationale reactie is scherp: de Verenigde Staten en ook golfstaten zoals Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten hebben hun bezorgdheid uitgesproken en verzetten zich tegen het idee dat één land controle over een wereldwijde handelsroute krijgt. Hoewel er inmiddels een fragiel staakt-het-vuren bestaat, blijft de situatie onstabiel en bestaat het risico op nieuwe incidenten, met belangrijke gevolgen voor energieprijzen en geopolitieke verhoudingen.