Iran maakt uitzondering voor "broederland" Irak: scheepvaart door Hormuz toegestaan
In dit artikel:
Iran heeft aangekondigd dat Irak wordt vrijgesteld van de door Teheran opgelegde beperkingen voor scheepvaart in de Straat van Hormuz. De mededeling kwam van een Iraanse militaire woordvoerder in een Arabischtalig videobericht via staatsmedia IRNA, waarbij hij Irak als een “broederland” bestempelde en Bagdad bedankte voor de steun sinds het begin van het conflict.
De stap is potentieel belangrijk voor de wereldoliemarkt: Irak is de op één na grootste olieproducent binnen OPEC en kan, als zee-export via de Perzische Golf herstart, mogelijk tot ongeveer 3 miljoen vaten per dag terugbrengen op de markt. In maart stortte de Iraakse zee-export vrijwel in — een daling van circa 97% naar gemiddeld zo’n 99.000 vaten per dag — waarna de meeste export via een pijpleiding richting de Turkse haven Ceyhan verliep.
Er blijven echter grote praktische en juridische onzekerheden. Iran heeft niet duidelijk gemaakt of de uitzondering geldt voor alle Iraakse ladingen of alleen voor schepen onder Iraakse vlag, noch hoe het de maatregel operationeel zal waarborgen. Rederijen en tankereigenaren moeten bereid zijn het risico te nemen om de Straat van Hormuz opnieuw te bevaren; na weken van gevechten en aanvallen is het scheepvaartverkeer nog steeds ver onder het niveau van vóór de crisis, en veel tankers liggen omgeleid of elders vast.
De vrijstelling past in een patroon van selectieve versoepelingen: eerder liet Iran al schepen uit landen als Pakistan, India en China passeren, en recent passeerden een Frans containerschip en een Japanse gastanker de zeestraat. Toch is het totale doorvoervolume nog lang niet hersteld — voor de oorlog liep ongeveer een vijfde van ’s werelds olie- en LNG-stromen via Hormuz — waardoor van een structurele heropening nog geen sprake is.
Voor de oliemarkt is de maatregel wel relevant: als Irak daadwerkelijk grootschalig via de Golf kan exporteren, kan dat enige druk van de prijs wegnemen. Op korte termijn zal het effect afhangen van politieke duidelijkheid, bereidheid van rederijen en beschikbaarheid van tankercapaciteit.