Iran financiert regime met Bitcoin en Tether: schaduweconomie van 8 miljard in kaart gebracht
In dit artikel:
Iran heeft een crypto-economie opgebouwd van bijna 8 miljard dollar die het regime inzet om internationale sancties te omzeilen en handel buiten het Amerikaanse dollarsysteem af te wikkelen. Sinds de legalisatie van bitcoin-mining in 2019 mogen geregistreerde miners gesubsidieerde stroom gebruiken, op voorwaarde dat ze hun geminede bitcoins aan de centrale bank verkopen. Die zet de digitale valuta vervolgens in om importbetalingen te doen aan buitenlandse leveranciers, waardoor traditionele banken — en daarmee Westerse sanctiebeperkingen — grotendeels omzeild kunnen worden.
Het land zet niet alleen bitcoin, maar ook stablecoins zoals Tether (USDT) in; de centrale bank verzamelde in 2025 naar verluidt voor honderden miljoenen dollars aan USDT om handelsstromen te financieren. Analisten schatten dat Iran bitcoin kan produceren tegen ongeveer 1.300 dollar per coin en dat het land goed is voor ongeveer 2–5% van de wereldwijde hashrate, hoewel onduidelijk is hoeveel BTC het regime zelf reserveert.
Blockchain-onderzoek laat zien dat adressen die worden gelinkt aan de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) inmiddels meer dan de helft van alle crypto-instroom uit Iran vertegenwoordigen. Alleen al vorig jaar gingen meer dan 3 miljard dollar naar wallets die publiekelijk aan sanctielijsten zijn gekoppeld; het werkelijke totaal kan hoger zijn omdat niet alle adressen traceerbaar zijn.
Tegelijkertijd zoeken gewone Iraniërs massaal toevlucht tot crypto, naarmate de rial meer dan 96% van zijn waarde verloor ten opzichte van de dollar. Tijdens recente protesten en periodes met internetstoringen namen opnames van lokale exchanges naar privéwallets sterk toe.
De recente militaire acties van de VS en Israël tegen Iraanse doelen vergroten de kwetsbaarheid van deze crypto-infrastructuur. Grootschalige miningfaciliteiten zijn afhankelijk van stabiele elektriciteitsnetten; beschadigingen of uitval van de energievoorziening kunnen de Iraanse hashrate tijdelijk doen inzakken en daarmee de staatseconomische route via crypto onder druk zetten.