Iran biedt 5 jaar stop kernprogramma: Trump weigert, mogelijk donderdag weer aan tafel
In dit artikel:
Onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran zijn nog niet afgebroken, maar ver van afgerond. Terwijl de Amerikaanse marine de Straat van Hormuz effectief onder blokkade houdt en schepen van en naar Iraanse havens controleert, zijn er nieuwe details bekendgemaakt over de inhoud van de gesprekken in Islamabad. Volgens berichtgeving eisten de VS dat Iran gedurende twintig jaar zou stoppen met uraniumverrijking; Iran antwoordde met een tegenvoorstel van vijf jaar. President Trump verwierp dat aanbod onmiddellijk. Teheran weigert bovendien zijn voorraad hoogverrijkt uranium uit te voeren; het stelt alleen voor die voorraden verder te verarmen zodat ze niet geschikt zijn voor kernwapens.
Het geschil draait minder om de technische uitvoering dan om vertrouwen: Washington vreest dat Iran na een korte onderbreking opnieuw zijn verrijkingsactiviteiten zou hervatten, terwijl Iran een lange periode van beperkingen ziet als het prijsgeven van zijn nucleaire soevereiniteit. Beide partijen geven zich publiekelijk nog niet gewonnen: de VS melden voortgang tijdens de vorige ronde, en volgens Amerikaanse regeringsfunctionarissen waren de gesprekken constructief maar onvoldoende om tot een akkoord te komen zonder meer concessies van Iran. Iran wijst de VS deels verantwoordelijk voor het aflopen van de gesprekken, maar zegt bereid te zijn verdere onderhandelingen te voeren binnen het kader van internationaal recht.
De situatie is urgent omdat het bestaande staakt-het-vuren volgende week verloopt; zonder nieuw akkoord bestaat het risico op een terugkeer naar actieve vijandelijkheden. Tegelijk oefent de Amerikaanse blokkade druk uit: neutrale schepen mogen passeren maar kunnen worden doorzocht, en regionale actoren zoals Saudi-Arabië dringen er bij Washington op aan de blokkade te staken uit vrees dat deze tot verdere escalatie of verstoring van scheepvaartroutes leidt.
Volgens persbureau AP kan er al donderdag een nieuwe onderhandelingsronde plaatsvinden als beide zijden hun voorstellen omzetten in daden. Dat Iran nu een concreet, al zij het veel korter, tijdsvoorstel voor beperkingen op zijn nucleair programma heeft gedaan, is op zichzelf nieuw; of dat voldoende is om de impasse te doorbreken hangt af van politieke beslissingen en onderhandelingen achter de schermen in de komende dagen.