Irak opent olie-export via Hormuz en roept kopers op tot actie

In dit artikel:

Irak heeft kopers en raffinaderijen opdracht gegeven hun olieladingen te komen ophalen nu Iran het land vrijstelt van beperkingen rond de Straat van Hormuz. Staatsoliebedrijf SOMO vroeg zondag binnen 24 uur laadschema’s met scheepsgegevens en volumes aan, waarmee Bagdad snel wil profiteren van de heropende route. Kort na de Iraanse aankondiging passeerde de tanker Ocean Thunder de zeestraat met ongeveer een miljoen vaten Iraakse ruwe olie.

SOMO meldt dat alle laadterminals, waaronder die in Basrah, weer volledig operationeel zijn. Dat is cruciaal: in maart daalde de Iraakse export door de blokkade met circa 97% tot gemiddeld ongeveer 99.000 vaten per dag. Irak, de op één na grootste OPEC-producent, is sterk afhankelijk van olie-inkomsten; de toegang tot Hormuz is daarom van levensbelang voor de economie.

Kopers blijven echter terughoudend. Aziatische afnemers vragen om duidelijkheid over de voorwaarden van de vrijstelling: geldt deze voor alle schepen of alleen voor Iraakse tankers, en zal Irak zelf tankers inzetten? Dat laatste zou extra zekerheid bieden omdat Irak veelal op basis van free-on-board (FOB) verkoopt — waarbij de koper verantwoordelijk is voor transportrisico’s. Rederijen vinden het na weken van oorlog en spanningen lastig om commerciële schepen zonder extra garanties door Hormuz te sturen.

Alternatieven zijn beperkt: alleen een pijpleiding via Turkije naar Ceyhan bestaat, maar die kan niet de normale miljoenen vaten per dag verwerken. De heropening kan de krappe oliemarkt enigszins verlichten — het zeeverkeer in Hormuz trok licht aan — maar volumes blijven ver onder het pre-conflictniveau en doorgang blijft afhankelijk van Iraanse toestemming, waardoor de situatie snel kan veranderen.