Heropening Straat van Hormuz lijkt onmogelijk zonder staakt-het-vuren met Iran
In dit artikel:
De Straat van Hormuz — kritisch voor ongeveer een vijfde van de wereldolie — is door het huidige conflict praktisch onbruikbaar geworden. Sinds de eerste Amerikaans-Israëlische aanvallen op 28 februari (nu zo’n drie weken geleden) hebben Iraanse aanvallen en de dreiging met zeemijnen, drones en snelle aanvalsboten het scheepvaartverkeer vrijwel stilgelegd. In de praktijk bepaalt Teheran wie nog kan passeren; enkele schepen konden alleen via zeer kustroutes passeren, wat duidt op impliciete toestemming van Iran.
President Donald Trump riep op tot een internationale marinecoalitie om veilige doorgang te herstellen, maar veel bondgenoten hebben hun steun ingetrokken of twijfelen aan het nut ervan. Duitsland en Japan zijn sceptisch of extra oorlogsschepen bescherming bieden tegen mijnen en drones. Ook het Verenigd Koninkrijk onder Keir Starmer wil niet in het conflict worden meegesleept en noemt heropening allesbehalve eenvoudig; Frankrijk stelt uitstel voor samenwerking totdat de situatie kalmeert. Trump reageert dat de VS geen hulp nodig hebben van NAVO-partners of Aziatische bondgenoten.
De economische gevolgen zijn direct en fors: sinds 28 februari steeg Brent-olie ongeveer 40 procent tot boven de 100 dollar per vat, met oplopende brandstofprijzen wereldwijd en toenemende krapte voor diesel en kerosine. Verzekeraars en banken mijden scheepsroutes nabij Iran vanwege het risico, en de smalle zeestraat (op het smalste punt minder dan 50 km) maakt schepen kwetsbaar voor kustvuur. Landen als Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten proberen alternatieve pijpleidingen te gebruiken, maar dat compenseert de blokkade niet volledig.
Analisten waarschuwen dat een zuiver militaire oplossing geen snelle garantie biedt: vergelijkbare schade aan de scheepvaart in de Rode Zee door Houthi-aanvallen toont hoe moeilijk permanente veiligheid is te herstellen. Ook bij het beëindigen van de strijd kan Iran de dreiging als drukmiddel behouden: enkele gerichte incidenten volstaan vaak om rederijen weg te houden. Daarmee blijft een heropening van de Straat van Hormuz zonder staakt-het-vuren voorlopig onwaarschijnlijk.