Heliumprijs verdubbelt door Iran-oorlog - chips en ziekenhuizen in gevaar
In dit artikel:
De recente escalatie met Iran heeft niet alleen olie- en gassectoren geraakt, maar zet ook de wereldwijde aanvoer van helium ernstig onder druk. Qatar, na de VS de grootste producent en goed voor ongeveer een derde van de wereldproductie (ongeveer 63 miljoen m³ in 2025), stopte begin maart de verwerking in Ras Laffan nadat Iraanse aanvallen de operatie troffen. Daardoor valt maandelijks zo’n 5,2 miljoen m³ helium weg.
Heliumprijzen zijn sinds het begin van het conflict al ongeveer verdubbeld en kunnen bij aanhoudende verstoring (60–90 dagen) nog 25–50% stijgen; in een extreem scenario zouden prijzen meer dan viermaal het niveau van begin 2026 kunnen bereiken. De markt is bovendien atypisch: veel handel verloopt via langlopende contracten, waardoor prijssignalen traag doordringen terwijl fysieke schaarste direct voelbaar wordt. Opslag is problematisch omdat vloeibaar helium snel verdampt en er nauwelijks strategische voorraden bestaan.
Het tekort raakt uiteenlopende sectoren. Halgeleidersfabrieken gebruiken helium voor koeling en lithografie; Qatar huisvest een van de twee fabrieken die halfgeleider‑kwaliteit helium produceren. Zuid‑Korea importeerde vorig jaar bijna 65% van zijn helium uit Qatar, waardoor de chipsector kwetsbaar is. Ziekenhuizen zijn eveneens afhankelijk: MRI‑scanners gebruiken vloeibaar helium om supergeleidende magneten te koelen. Bij aanhoudende tekorten zullen leveranciers medische toepassingen en chipproductie prioriteit geven; lassen en duiken zouden dan achterop raken.
Andere producenten (VS, Rusland, Algerije, uitbreiding in Canada/Saskatchewan) kunnen in beperkte mate bijspringen, maar extra volumes laten maanden op zich wachten. Experts verwachten dat zelfs bij een plots einde van het conflict de toeleveringsketen vier tot zes maanden nodig heeft om te herstellen. Daarmee laat de oorlog zien hoe verstrekkend de gevolgen zijn: een regionale militair conflict kan cruciale, ogenschijnlijk losstaande industrieën wereldwijd treffen.