Heinen erkent: 'nauwelijks' zicht op Nederlandse goudvoorraad

In dit artikel:

Minister van Financiën Eelco Heinen laat zich volgens de Algemene Rekenkamer onvoldoende informeren over de Nederlandse goudvoorraad, die hij zelf een vitaal staatsbelang noemt. Nederland bezit 612 ton goud, met een waarde van ruim 72 miljard euro. De voorraad ligt in kluizen in Zeist en bij centrale banken in New York, Ottawa en Londen.

Heinen is namens de staat de enige aandeelhouder van De Nederlandsche Bank (DNB), die het goud beheert, maar zijn ministerie heeft nooit gevraagd om interne controlerapporten. Volgens de Rekenkamer kan de minister wel degelijk vragen stellen zonder de onafhankelijkheid van DNB op het gebied van monetair beleid aan te tasten. Heinen vindt extra afspraken en overleg niet nodig in normale omstandigheden en vreest dat bemoeienis de onafhankelijkheid beperkt.

Ook de fysieke controle op het goud in het buitenland is beperkt. De externe accountant controleert de buitenlandse kluizen niet zelf, maar vertrouwt op verklaringen van de betrokken centrale banken. Daarnaast bestaan er geen afspraken tussen DNB en het ministerie over het gebruik van de goudbuffer bij een financiële crisis, politieke instabiliteit of oorlog. Goud geldt in zulke situaties als waardevaster dan geld of aandelen.

De gebrekkige betrokkenheid van Financiën speelt al langer. Zo vond de Rekenkamer geen informatie over de rol van toenmalig minister Jeroen Dijsselbloem bij een geheime verplaatsing van goud uit New York in 2014. Recent verplaatste DNB 86 ton uit New York en Ottawa naar Londen, omdat het daar in een crisis sneller kan worden verkocht. Heinen werd daar pas tien dagen voor de operatie over geïnformeerd.

De goudvoorraad is sinds 2010 sterk in waarde gestegen: van ongeveer 10 miljard naar ruim 72 miljard euro. De Rekenkamer stelde de publicatie van het rapport uit om de verhuizing niet in gevaar te brengen, mede vanwege het risico dat marktpartijen gevoelige informatie zouden benutten.