Grootste pensioenfonds van Nederland stapt af van streng duurzaamheidsbeleid
In dit artikel:
Het grootste Nederlandse pensioenfonds ABP verschuift zijn beleggingskompas: onder de nieuwe beleggingschef Herman Bril verschuift de prioriteit van vooral duurzaam beleggen naar het maximaliseren van rendement. Bril benadrukt dat pensioenen voor ongeveer een derde uit premies en voor twee derde uit beleggingsopbrengsten worden gefinancierd, en dat die verhouding zijn focus verklaart. Duurzaamheid blijft meewegen, maar is voortaan één van vier beoordelingscriteria naast rendement, risico en kosten.
De wijziging markeert een breuk met het eerdere, uitgesproken uitsluitingsbeleid van ABP, dat in 2021 nog ongeveer 30 procent van alle bedrijven wereldwijd uitsloot op basis van klimaat- en duurzaamheidsregels. Bril positioneert het fonds meer als financiële beheerder dan als politieke actor: externe druk of protesten mogen volgens hem geen leidend beleggingsmotief zijn.
Een concreet voorbeeld van de nieuwe koers is de forse positie in het Amerikaanse datatechnologiebedrijf Palantir. ABP bouwde na de beursgang in 2020 een positie op van ongeveer 825 miljoen dollar; het aandeel steeg sindsdien van circa 9,50 dollar naar ongeveer 143 dollar (ongeveer +1.400%), wat het rendementsperspectief onderstreept. Tegelijk is Palantir omstreden vanwege samenwerkingen met defensie, de Amerikaanse immigratiedienst ICE en betrokkenheid bij conflicten, wat de maatschappelijke discussie rondom ABP’s keuzes illustreert.
Cijfers laten zien dat ABP’s eerdere groenere koers niet duidelijk ten koste van het totaalrendement is gegaan: 11,1% in 2021, een verlies van 17,6% in 2022, herstel met 9,3% in 2023 en 8,6% in 2024 — gemiddeld ongeveer +2,1% per jaar over die periode. Het beheerd vermogen bleef rond de helft biljoen euro; eind 2021 ongeveer 550 miljard en eind 2024 circa 544 miljard. Ter vergelijking liet Pensioenfonds Zorg en Welzijn, dat langer ruimte hield voor fossiele beleggingen, over dezelfde periode juist een licht negatief rendement zien (-1,9%).
De koerswijziging bij ABP signaleert een bredere discussie in de pensioensector: in hoeverre moeten maatschappelijke doelen zwaarwegen als dat ten koste gaat van financiële prestaties — en hoe bewaakt een fonds zijn politieke neutraliteit terwijl het alomtegenwoordige ethische én rendementsvragen afweegt.