Frans en Japans schip passeren Straat van Hormuz voor het eerst sinds oorlog

In dit artikel:

Een Frans containerschip en een Japanse gastanker zijn deze week als eerste westerse en Japanse schepen sinds het uitbreken van de oorlog met Iran door de Straat van Hormuz gevaren. Donderdag vertrok het containerschip CMA CGM Kribi vanuit wateren bij Dubai en voer dicht langs de Iraanse kust door het kanaal tussen de eilanden Qeshm en Larak; vrijdag werd het gezien bij Muscat (Oman). Het schip vaart onder Maltese vlag, is volgeladen (circa 5.000 containers) en behoort tot het Franse concern CMA CGM, dat eerder meldde dat veertien van zijn schepen in de Perzische Golf vastzaten. Het bedrijf wilde niet zeggen of er tol aan Iran is betaald.

De gastanker Sohar LNG, deels in bezit van het Japanse Mitsui OSK Lines, voltooide eveneens de doorgang maar koos de alternatieve route langs de Omaanse kust. Het schip lijkt leeg en koersde naar de Qalhat LNG-terminal in Oman; ook over eventuele betalingen aan Iran werd geen antwoord gegeven.

Het is onduidelijk of deze passages het gevolg zijn van bilaterale diplomatieke afspraken of van individuele deals tussen reders en Iraanse autoriteiten. Sinds kort werkt Iran feitelijk als poortwachter: toelaattingen worden geregeld, schepen volgen vaak een route vlak langs de Iraanse kust en er circuleren berichten over tolbetalingen. Tegelijk is er een tweede corridor langs Oman ontstaan die mogelijk buiten Iraanse controle valt.

Teheran neemt maatregelen om zijn invloed op de strategische zeestraat te formaliseren, onder meer met plannen voor een tolsysteem en overleg met Oman over gezamenlijke monitoring. Officieel liggen de wateren internationaal, maar zolang het conflict voortduurt bepaalt Iran in de praktijk wie er mag passeren en tegen welke voorwaarden. Voor de energiemarkten zijn de doorvaarten een voorzichtig positief teken, maar ze brengen geen volledige normalisering van de scheepvaart.