Europa reguleert, Amerika bouwt: AI-kloof wordt pijnlijk zichtbaar

In dit artikel:

De AI-revolutie vergroot de economische kloof tussen de Verenigde Staten en Europa. Volgens prognoses van Oxford Economics stijgen Amerikaanse bedrijfsinvesteringen in apparatuur en faciliteiten tussen 2021 en eind volgend jaar reëel met 40 procent. In de eurozone bedraagt die groei naar verwachting slechts 12 procent; in Duitsland blijven de investeringen vrijwel gelijk.

De Amerikaanse impuls komt vooral van Google, Meta, Microsoft en Amazon. Deze bedrijven willen in 2026 samen meer dan 725 miljard dollar investeren, voornamelijk in datacenters, chips, energievoorziening en andere AI-infrastructuur. Europa liep al achter met IT-investeringen en ziet het verschil verder oplopen sinds de doorbraak van ChatGPT eind 2022. Voormalig ECB-president Mario Draghi pleitte daarom voor een uitzonderlijk grote Europese investeringsgolf in digitalisering, verduurzaming en defensie.

Het investeringsverschil wordt zichtbaar in de productiviteit. Volgens professor Bart van Ark steeg het Amerikaanse bbp per gewerkt uur tussen 2018 en 2025 met 14 dollar, tegenover 2 dollar in Europa. De achterstand beperkt zich niet tot technologiebedrijven: ook de Amerikaanse groothandel, retail en zakelijke dienstverlening passen innovaties sneller toe.

Europa beschikt wel over kennis, universiteiten en sterke ondernemingen, maar nieuwe technologie bereikt de brede economie minder snel. Strenge regelgeving, waaronder de AI Act uit 2024, kan vertrouwen bieden maar volgens critici ook investeringen en innovatie afremmen. Tegelijkertijd vormt de Amerikaanse investeringsgolf een risico als AI onvoldoende rendement oplevert en uitmondt in een pijnlijke investeringscrisis, waarvoor de Bank for International Settlements heeft gewaarschuwd.