Europa klaar voor missie om Straat van Hormuz vrij te maken
In dit artikel:
Europese landen bereiden een gezamenlijke maritieme operatie voor om de Straat van Hormuz weer veilig en vrij bevaarbaar te maken zodra een formeel vredesverdrag tussen de VS en Iran van kracht wordt. Het initiatief wordt geleid door het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk; premier Keir Starmer zei dat het VK “zijn deel zal doen”, en president Emmanuel Macron voert samen met hem de diplomatieke aansturing. Meer dan vijftien landen hebben volgens bronnen al personeel, schepen of materieel toegezegd.
Het plan, bedoeld om vooral zeemijnen te ruimen en de handelsroute te beschermen, wordt later deze week op de G7-top in Frankrijk besproken. Daar willen de betrokken staten een gezamenlijk kader vastleggen; daarnaast is politieke instemming van Iran en andere regionale actoren noodzakelijk. Europa hoopt ook de steun van de Verenigde Staten — en in het bijzonder president Donald Trump — te verkrijgen. Europese diplomaten zeggen bovendien bereid te zijn rechtstreeks met Teheran te overleggen over operationele afspraken.
Italië staat voorlopig terughoudend maar positief tegenover deelname. Premier Giorgia Meloni koppelt een Italiaanse inzet aan verdere de-escalatie in de regio, noemt de gevechten in Libanon als voorwaarde en stelt dat deelname eerst door het parlement moet worden goedgekeurd.
De missie zelf wordt pas gestart nadat een definitief akkoord tussen Washington en Teheran is bereikt dat vrije doorvaart garandeert en voldoende veiligheidswaarborgen biedt. Ondertussen vinden voorbereidingen plaats: het Britse ondersteuningsschip RFA Lyme Bay oefent met autonome mijnopsporingssystemen in het oostelijke deel van de Middellandse Zee; Frankrijk heeft het vliegdekschip Charles de Gaulle in de buurt gepositioneerd; Duitsland stuurde marineschepen en heeft mijnenveger Fulda paraat; ook Italië kan schepen leveren.
Leiders benadrukken dat deelname noch uitvoering zeker is. Starmer noemde de stappen een belangrijke diplomatieke doorbraak en zei dat er een militaire strategie klaar ligt om koopvaardijschepen te begeleiden zodra de situatie dat toelaat. Europa ziet de operatie zowel als middel om de wereldeconomie en energietoevoer te stabiliseren — na verstoringen en prijsstijgingen door de eerder gesloten zeestraat — als een signaal richting Washington dat Europa verantwoordelijkheid wil nemen voor regionale veiligheid.
Of de VS formeel zullen meewerken blijft onzeker; Amerikaanse uitspraken over het ruimte- en mijnenprobleem lopen uiteen. Europeanen benadrukken echter dat zij gespecialiseerde mijnenjachtcapaciteiten kunnen aanleveren als aanvulling op Amerikaanse middelen.