EU wil energiebelasting verlagen terwijl Duitsland accijns al met 17 cent verlaagt
In dit artikel:
De Europese Commissie presenteert op 22 april een plan om energiebelastingen en netkosten te verlagen, bedoeld om bedrijven en huishoudens te ontlasten nu olie- en gasprijzen sterk zijn opgelopen door het conflict met Iran. Het is de eerste poging tot gecoördineerde EU-aanpak van de nieuwe energiecrisis, nadat lidstaten al zelfstandig ingrepen.
De nood is evident: Europese gasprijzen stegen recent met 8,5 procent na de aankondiging van een maritieme blokkade bij de Straat van Hormuz en liggen nu circa 48 procent hoger dan vóór het conflict; Brent-olie is ongeveer 41 procent duurder. Hoewel Europa niet zwaar leunt op olie en gas uit het Midden-Oosten, maakt de algemene afhankelijkheid van fossiele import het continent kwetsbaar voor wereldwijde prijsschokken en levert de bijna‑stilgelegde doorvaart door Hormuz extra onrust op.
Sinds het begin van de oorlog namen 22 lidstaten al meer dan 120 uiteenlopende maatregelen—voor ruim 9 miljard euro—naast ongeveer 13 miljard aan extra importkosten. Duitsland voerde afgelopen nacht een verlaging van de accijns op benzine en diesel in van 17 cent per liter, een maatregel die naar schatting 1,6 miljard euro scheelt en de pompprijs naar iets boven 2 euro per liter brengt. Ook Zweden, Griekenland, Spanje en Italië deden vergelijkbare ingrepen. Nederland houdt voorlopig vast aan de huidige accijnsniveaus; dat kan lokale grensoverschrijdende tanktoerisme aanwakkeren.
Het Commissievoorstel heeft twee hoofdlijnen: stroom fiscaal aantrekkelijker maken dan fossiele brandstoffen (via lagere belastingen en schrapping van sommige heffingen) en investeringen en verlaging van kosten rond netinfrastructuur stimuleren. Daarnaast komen aanbevelingen voor energiebesparing en steun aan schone technologieën, voortbouwend op maatregelen van 2022. Een gasprijsplafond of verplichte besparingsdoelen worden niet voorgesteld; alle maatregelen moeten tijdelijk en doelgericht blijven. Over een Europese winstbelasting voor energiebedrijven bestaat onenigheid; de Commissie overweegt richtlijnen maar geen verplichte EU-heffing.
Het plan verschijnt een dag voor een informele EU-top, waar leiders eerdere oproepen deden om de energielasten voor de industrie te verlichten en zo de concurrentiepositie van Europa ten opzichte van China en de VS te beschermen.