Energiecrisis dreigt: gasprijs schiet omhoog vlak voor de winter

In dit artikel:

De Europese gasprijs is woensdag kortstondig gestegen tot boven 87 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds de energiecrisis na de Russische inval in Oekraïne. In februari lag de prijs nog rond 30 euro. De sterke stijging wordt vooral veroorzaakt door de oorlog in het Midden-Oosten. Aanvallen van de Verenigde Staten op Iran, Iraanse tegenaanvallen en acties van de Houthi’s hebben energie-infrastructuur en de aanvoer van vloeibaar aardgas (lng) verstoord. Ook bestaat onzekerheid over gasleveringen uit Qatar en de scheepvaart door de Straat van Hormuz. Daardoor is Europa sterker aangewezen op lng uit onder meer de Verenigde Staten en moet het concurreren met andere afnemers.

De prijsstijging komt op een ongunstig moment voor Nederland. Op 12 oktober waren de Nederlandse gasopslagen voor 62,9 procent gevuld, tegenover 71,9 procent een jaar eerder en 92,1 procent in 2024. Het vuldoel was in september bovendien verlaagd van 74 naar 64 procent, mede op advies van de Europese Commissie om extra druk op de gasmarkt te voorkomen. Volgens berekeningen van Independer zouden de huidige voorraden zonder nieuwe aanvoer bij een winter als die van 2024 rond 12 februari opraken; bij een winter als die van 2025 zou dat 19 maart zijn. Nederland blijft echter gas ontvangen via pijpleidingen uit Noorwegen en lng-schepen. De lage voorraad maakt het land wel kwetsbaarder voor internationale verstoringen.

Energieleveranciers verhogen inmiddels hun tarieven voor nieuwe vaste contracten. Eneco, Oxxio en Vandebron pasten hun prijzen aan; bij Eneco kostte een driejarig contract 1,656 euro per kubieke meter gas. Bestaande vaste contracten blijven voorlopig ongewijzigd, terwijl klanten met variabele tarieven de stijging vaak vanaf een volgende tariefwijziging, mogelijk per 1 januari, merken. Vooral huishoudens van wie het vaste contract binnenkort afloopt, kunnen fors meer gaan betalen. Hoe hoog de uiteindelijke rekening wordt, hangt af van het verloop van de oorlog, de internationale lng-aanvoer en de wintertemperaturen. Het kabinet heeft eerder 950 miljoen euro voor energiemaatregelen gereserveerd.