Duurdere energie, duurder krediet: het mkb betaalt de oorlog

In dit artikel:

Een ernstige verstoring van de handel via de Straat van Hormuz kan wereldwijd vooral microbedrijven en kleine en middelgrote ondernemingen hard treffen, waarschuwt VN-handelsorganisatie UNCTAD. De zeestraat is een cruciale route voor de internationale energiehandel. Problemen kunnen daardoor energie- en transportkosten opdrijven en de aanvoerketens verstoren. De gevolgen kunnen langer duren dan de crisis zelf, omdat bedrijven die klanten, leveranciers of financiering verliezen blijvend uit internationale handelsketens kunnen verdwijnen.

Kleine ondernemingen zijn extra kwetsbaar omdat ze risico’s minder goed kunnen spreiden en al met hogere kosten kampen dan grote bedrijven. In ontwikkelingslanden betalen ze gemiddeld 19,4 procent van de importwaarde aan douanekosten en andere verplichtingen, tegenover 14,7 procent bij grote ondernemingen. Ook energie en financiering drukken zwaarder: bijna de helft ziet toegang tot krediet als een obstakel en betaalt gemiddeld 15,8 procent rente, tegen 10,3 procent bij grote bedrijven.

De coronacrisis illustreerde het verschil. Toen zag 88 procent van de kleine bedrijven in ontwikkelingslanden de omzet dalen, tegenover 81 procent van de grote ondernemingen. De gemiddelde omzetdaling bedroeg respectievelijk 57 en 47 procent. Volgens UNCTAD kan de totale wereldhandel zich na een schok herstellen zonder dat kleinere bedrijven hun verloren marktaandeel terugwinnen.

UNCTAD roept overheden daarom op niet alleen naar handelsvolumes te kijken, maar ook te bewaken of kleine bedrijven toegang houden tot markten, handelsfinanciering, liquiditeit en werkkapitaal. Dat moet voorkomen dat een tijdelijke kostenschok leidt tot blijvende bedrijfsuitval, hogere werkloosheid en inkomensverlies. Kleine ondernemingen zijn wereldwijd goed voor circa 90 procent van alle bedrijven, 70 procent van de werkgelegenheid en ongeveer de helft van het bbp.