Dit kan en moet de Amerikaanse centrale bank doen om Iran-schade te beperken
In dit artikel:
De oorlog met Iran raakt niet alleen de olieprijs, maar legt ook druk op de markt voor Amerikaanse staatsobligaties — een fundament van het wereldwijde financiële stelsel. Volgens Eric Wallerstein van Clocktower Group zijn recente Amerikaanse schulduitgiften opvallend zwak: beleggers tonen minder interesse in staatsleningen die normaal als veilige haven gelden. Dat leidt tot lagere prijzen en hogere rentes op Treasuries, wat de financieringskosten voor de Amerikaanse overheid en risico-gevoelige markten verhoogt.
Een belangrijke oorzaak is dat olie-exporterende landen en daaraan gelieerde investeerders al jaren grote kopers van Amerikaanse obligaties zijn. Als hun dollarinkomsten onder druk komen — door schade aan energie-infrastructuur of verstoringen bij de Straat van Hormuz — kunnen zij gedwongen worden obligaties te verkopen om liquide dollars te verkrijgen. Tijdens de coronacrisis zagen we een vergelijkbaar fenomeen: landen verkochten Treasuries en de Federal Reserve reageerde met de FIMA-repofaciliteit. Dat noodprogramma stelde buitenlandse centrale banken in staat tijdelijk dollars te lenen tegen Amerikaanse staatsobligaties als onderpand, waardoor gedwongen verkoop en paniek op de markt werden beperkt.
Het huidige probleem is dat steeds meer Amerikaanse staatsleningen niet bij centrale banken maar bij private of semi-overheidsinstellingen liggen — denk aan staatsinvesteringsfondsen en buitenlandse pensioenfondsen. Deze partijen hebben geen toegang tot het bestaande Fed-vangnet. Wallerstein pleit daarom dat de Fed haar noodloket uitbreidt, zodat ook bepaalde grote buitenlandse institutionele beleggers tijdelijk dollars kunnen lenen tegen Treasuries. Volgens hem zou dit drie doelen dienen: voorkomen dat beleggers massaal verkopen, stabiliteit in de obligatiemarkt bewaren en daarmee bredere stress in het financiële systeem verminderen.
De kernboodschap is dat de Fed niet alleen moet focussen op rentebesluiten; eerst moet zij zorgen dat de markt voor Amerikaanse staatsobligaties blijft functioneren. Als dat niet gebeurt, kunnen de economische en financiële gevolgen — verder reikend dan hogere olieprijzen — veel groter worden.