Denk je goed gespreid te beleggen? Dit risico zien velen over het hoofd

In dit artikel:

Veel beleggers voelen zich veilig met een “wereldwijd” aandelenfonds of brede ETF, maar volgens Morningstar kan die schijn van spreiding misleiden: veel indexen worden gedomineerd door een kleine groep grote bedrijven, waardoor één aandeel, sector of land disproportioneel het rendement bepaalt.

Wat: wereldwijde benchmarks zijn vaak sterk Amerikaans-gericht (rond 60–70% in veel indices; 60,9% in de Morningstar Global Markets Index) en bevatten bovendien een flinke weging naar groeitrechters uit de technologiesector (in diezelfde index circa 25,6%). Dat betekent dat veel zogenaamd brede fondsen in de praktijk sterk door Amerikaanse techreuzen worden beïnvloed. Als beleggers daarnaast een Amerikaans fonds of tech‑ETF bij kopen, vergroten ze vaak juist diezelfde blootstelling.

Waar en wie: ook binnen Europa is concentratie wijdverbreid. In negen van de twintig grootste markten binnen de Morningstar Europe Index vormt één bedrijf meer dan 20% van de nationale index. Nederland is extreem voorbeeldig: ASML vertegenwoordigt zo’n 48% van de Morningstar Netherlands Index. Andere voorbeelden: Novo Nordisk in Denemarken (~30%), AB InBev in België (~24%), en Roche, Novartis en Nestlé samen ongeveer 40% in Zwitserland. Dit leidt ook tot sectorconcentratie (bijv. gezondheidszorg in Zwitserland, banken in Spanje/Italië, energie in Noorwegen).

Waarom dit risico bestaat: veel ETF’s volgen nauwkeurig de onderliggende index en repliceren daardoor concentratie. Actief beheerde fondsen binnen het UCITS‑regime vallen onder de 5/10/40‑regel, wat één‑aandelenrisico beperkt maar potentieel rendement kan inperken. Indexfondsen kunnen – afhankelijk van de benchmark – posities tot 20% of in uitzonderlijke gevallen 35% toelaten.

Belangrijkste les: laat u niet leiden door labels; kijk naar de daadwerkelijke topposities, sector- en landverdeling. Overweeg alternatieve spreidingsstrategieën (bijv. andere wegingen, aanvullende activaklassen) om verborgen concentration risk te verminderen.