China waarschuwt Europa: handelsoorlog komt dichterbij

In dit artikel:

De spanningen tussen de EU en China lopen snel op nu Brussel maatregelen voorbereidt om de afhankelijkheid van Chinese producten en grondstoffen te verminderen. De Europese Commissie presenteerde recent plannen naar aanleiding van het grote handelstekort met China en de druk die goedkope Chinese export op Europese producenten uitoefent, vooral in sectoren als chemie, zonnepanelen, batterijen en elektrische auto’s. Ook het beperkte en door China gereguleerde aanbod van zeldzame aardmetalen — cruciaal voor elektronica, defensie en de energietransitie — versterkt de zorgen over economische veiligheid.

Als tegenreactie waarschuwt Peking scherp en dreigt het met tegenmaatregelen, waarmee het risico op een uitgebreide handelsoorlog tussen twee economische grootmachten toeneemt. Een specifiek twistpunt is de voorgestelde Industrial Accelerator Act, waarmee EU-subsidies en overheidsopdrachten strenger gereguleerd worden ten gunste van in Europa gemaakte producten; China bestempelt zulke regels als discriminerend en zegt resoluut te zullen reageren. Vorig jaar leidde een EU-heffing op Chinese elektrische auto’s al tot Chinese restricties tegen Europese goederen, waaronder landbouwexporten uit Nederland, Frankrijk en Spanje.

Brussel wil onder meer dat bedrijven hun toeleveringsketens spreiden — in sommige strategische sectoren zouden meerdere leveranciers verplicht kunnen worden — om kwetsbaarheid te verkleinen. Voor Nederland is dit relevant: Nederlandse exporteurs van zuivel en varkensvlees hebben al last gehad van Chinese tegenmaatregelen, en bedrijven in sleutelbranches staan onder concurrentiedruk.

De komende maanden zijn bepalend: de Commissie wil uiterlijk in september een nieuw pakket handelsmaatregelen presenteren. Als beide zijden vasthouden, kan dit uitmonden in de grootste economische confrontatie tussen Brussel en Peking in jaren, met brede gevolgen voor Europese industrie, energietransitie en geopolitieke verhoudingen.