Box 3 weer in politieke onzekerheid: België laat zien hoe het slimmer kan

In dit artikel:

De coalitiepartijen VVD, D66 en CDA zetten de voorgestelde Wet werkelijk rendement box 3 voorlopig stop. Uit uitgelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat zij de Eerste Kamer vragen de behandeling uit te stellen. De Tweede Kamer stemde in februari nog voor de wet, maar de senaat hield de stemming aan vanwege kritiek. Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66) kreeg daarna tijd om het plan aan te passen, maar de coalitie werd het niet eens over zijn voorstellen.

Het uitstel kost de schatkist naar verwachting ruim 2 miljard euro per jaar. Zolang de nieuwe wet ontbreekt, blijft het huidige stelsel van kracht, waarbij de Belastingdienst uitgaat van een fictief rendement. Dat systeem werd eind 2021 door de Hoge Raad afgewezen voor belastingplichtigen die kunnen aantonen dat hun werkelijke rendement lager was.

Het uitgestelde plan bevatte een vermogensaanwasbelasting. Daarbij zouden beleggers jaarlijks 36 procent belasting betalen over waardestijgingen van aandelen en cryptovaluta, ook wanneer die winst nog niet is gerealiseerd door verkoop. Vooral bij sterk schommelende koersen kan dat leiden tot belasting over vermogen dat nog niet beschikbaar is. Het systeem was bedoeld als tijdelijke oplossing totdat een vermogenswinstbelasting kan worden ingevoerd. Volgens ambtenaren van Financiën is dat door beperkte ict-capaciteit bij de Belastingdienst echter pas rond 2032 mogelijk, met tot die tijd circa 22 miljard euro aan gemiste inkomsten.

De auteur wijst op België als mogelijk alternatief. Daar wordt spaarrente volgens het artikel belast tegen 15 procent en gerealiseerde beleggingswinst tegen 10 procent, waardoor beleggen fiscaal aantrekkelijker is dan sparen. Analist Jeroen Blokland stelt dat een verschuiving van een deel van de ruim 600 miljard euro aan Nederlandse spaargeld naar beleggingen extra belastinginkomsten kan opleveren. Bij een lager tarief op beleggen zou dat volgens zijn berekening bijna 2 miljard euro per jaar kunnen zijn. Op Prinsjesdag, 15 september, moet blijken of het kabinet alsnog een besluit neemt; zonder akkoord blijft het huidige noodstelsel waarschijnlijk nog jaren bestaan.