Barsten in het gouden ei van ASML: China bouwt eigen concurrenten

In dit artikel:

De druk op ASML neemt toe doordat China miljarden investeert in een eigen chipindustrie. Amerikaanse en Nederlandse exportbeperkingen moeten voorkomen dat Chinese bedrijven toegang krijgen tot de meest geavanceerde chiptechnologie, maar stimuleren hen tegelijk om zelf alternatieven te ontwikkelen. Ongeveer een vijfde van ASML’s omzet komt uit China.

De Chinese chipsector beleeft in 2026 een uitzonderlijk druk beursjaar. Geheugenfabrikant CXMT haalde bij zijn beursgang in Shanghai ruim 7 miljard euro op, waarna de koers op de eerste handelsdag met 466 procent steeg. Ook YMTC en chipmachineproducent Dongfang Jingyuan bereiden een beursgang voor. Peking accepteert daarbij dat bedrijven niet altijd winstgevend zijn, zolang ze belangrijke onderdelen van de chipketen kunnen versterken. Sommige van deze bedrijven staan bovendien op Amerikaanse sanctielijsten en hebben daardoor beperkte toegang tot westerse technologie.

Volgens deskundigen kunnen exportcontroles ASML op termijn nieuwe concurrenten bezorgen. Chinese fabrikanten die geen machines uit het Westen kunnen kopen, krijgen een sterke prikkel om eigen systemen te ontwikkelen. Door die machines vervolgens op grote schaal in eigen fabrieken te gebruiken, kunnen Chinese producenten ervaring opdoen en hun technologie sneller verbeteren. Innovatie, staatssteun en mogelijk diefstal van intellectueel eigendom kunnen de achterstand verder verkleinen.

Chinese machines zijn technisch nog minder geavanceerd en ASML blijft volgens analisten voorlopig kwalitatief en qua totale gebruikskosten vooroplopen. Toch vormt de opbouw van een concurrerende Chinese industrie een groter langetermijnrisico dan het directe omzetverlies door exportbeperkingen. Nieuwe Amerikaanse regelgeving, waaronder de nog niet definitieve Match Act, kan de verkoop en het onderhoud van ook minder geavanceerde ASML-machines verder beperken. Tegelijk kunnen zulke maatregelen Chinese klanten juist dwingen lokale apparatuur te gebruiken, waardoor concurrenten sneller leren en groeien.