Analist: vredesdeal met Iran redt de wereldeconomie niet meteen

In dit artikel:

Een mogelijke overeenkomst tussen de VS en Iran kan de militaire confrontaties in het Midden-Oosten dempen, maar zal de wereldeconomie niet automatisch terugbrengen naar de status quo ante, waarschuwt Patricia Cohen in The New York Times. De afgelopen maanden hebben ingrijpende verschuivingen in gang gezet die moeilijk ongedaan te maken zijn: de energiemarkt wordt geopolitiek herijkt, machtsverhoudingen veranderen en vertrouwen in vitale handelsroutes is beschadigd.

De bijna volledige verstoring van olie- en gasstromen uit het Midden-Oosten heeft importerende regio’s — vooral Europa en delen van Azië — de kwetsbaarheid van hun energievoorziening laten zien. Op korte termijn leidt dat soms tot een terugval op vervuilendere brandstoffen zoals steenkool, omdat landen hun leveringszekerheid willen waarborgen. Op de langere termijn kan de schok echter een impuls geven aan de energietransitie: wind- en zonne-energie, batterijen, elektrische voertuigen en zelfs nieuwe kernprojecten worden aantrekkelijker als bescherming tegen geopolitieke risico’s.

China lijkt de grootste strategische winnaar. Peking domineert de productie van zonnepanelen, windturbines, accu’s, transformatoren en hoogspanningsapparatuur — technologieën die landen nodig hebben om minder afhankelijk te worden van importbrandstoffen. Die economische voorsprong vertaalt zich ook in geopolitieke invloed. De Verenigde Staten lopen volgens het artikel juist het risico terrein te verliezen door binnenlandse beleidskeuzes die duurzame projecten afremmen.

De economische gevolgen zijn al zichtbaar: de Wereldbank heeft groeiprognoses naar beneden bijgesteld (met een wereldwijde groei rond 2,5 procent dit jaar) terwijl inflatie opnieuw oploopt — in de VS was die in mei 4,2 procent. Markten rekenen op renteverhogingen; centrale banken zoals de ECB hieven de rente mede vanwege nieuwe inflatiedrukten. Hogere rentelasten raken overheden met zware schulden, waardoor minder ruimte overblijft voor investeringen in onderwijs, infrastructuur en zorg. Armere landen komen extra onder druk; sommige Aziatische economieën vragen noodleningen bij de Asian Development Bank.

Kortom: zelfs bij een staakt-het-vuren blijven de structurele effecten — op energievoorziening, geopolitieke machtsposities en de mondiale economie — langdurig en diepgaand.